DİE  temmuz ayı imalat sanayi aylık eğilim anketi sonuçlarını açıkladı. Buna göre geçen yıl temmuzda yüzde 71.1 olan imalat sanayi üretim değeri ağırlıklı kapasite kullanım oranı bu yıl yüzde 77.5'e kadar yükseldi.

Bu oran bu yıl haziran ayında ise yüzde 76.2 düzeyinde oluşmuştu. Temmuzda özel sektör imalat sanayi işyerleri kapasite kullanım oranını yüzde 66.9'dan yüzde 71.9'a, kamu sektörü ise yüzde yüzde 79'dan yüzde 86,3'e yükseltti.

SON 19 AYIN REKORU

Temmuz ayı kapasite kullanımı Kasım 2000'den bu yanaki en yüksek noktaya ulaştı. İmalat sanayi sektörü son yılların en yüksek kapasite kullanımına yüzde 81.3 ile Ekim 2000'de ulaşmış, önemli bir kriz yaşanan Kasım 2000'de ise şüzde 79.6 kapasiteyle üretim yapmıştı. Kapasite kullanımı Kasım 2000'i izleyen aylarda ise hızla aşağı doğru inmişti.

2001 yılında yüzde 68.5 ile yüzde 74 oranları arasında seyreden kapasite kullanımı bu yıl mart ayından başlayarak yükselme eğilimine girmişti. Yedi aylık ortalamalara göre geçen yıl yüzde 70.5 olan kapasitet ve kağıt ürünleri imalatında yüzde 78.5, basım ve yayımda yüzde 87.5, kok kömürü ve petrol ürünlerinde yüzde 78.3 düzeyinde gerçekleşti.

Nisan-haziran döneminde kapasite kullanım oranı, kimya sektöründe yüzde 80.1, plastikte yüzde 80.4, ana metal sanayiinde yüzde 77.5, metal eşya sanayiinde yüzde 67.1, radyo ve TV imalatında yüzde 89.5, taşıt araçlarında yüzde 59.4, mobilya imalatında ise yüzde 79 oldu.

TAM KAPASİTE İLE ÇALIŞAMAMA NEDENİ

İmalat sanayi sektörünün tam kapasite ile çalışamama nedenlerinin başında yüzde 49.6 ile yine iç talepteki yetersizlik geldi. Ancak iç talepteki yetersizliğin payı geçen yıl temmuz ayındaki yüzde 55.5'e göre önemli ölçüde geriledi.

TİM'in kayıtlarına göre 3.2 milyar dolarlık rekor bir ihracat yapılan temmuzda, bu gelişmenin aksine sektörün dış talep yetersizliğinden yakınması arttı.

Geçen yıl temmuzda yüzde 10.4 olan dış talep yetersizliğinin tam kapasite ile çalışamama nedenleri arasındaki ağırlığı bu yıl yüzde 18.6'ya ulaştı. Üretim değeri ağırlıklı ortalamalara göre işyerleri yüzde 2.8 ile mali olanaksızlıkları, yüzde 4.2 ile yerli mallarda hammadde yetersizliğini, yüzde 2.1 ile işçilerle ilgili sorunları yüzde 1.2 ile de ithal mallardaki hammadde yetersizliğini tam kapasite ile çalışamama nedeni olarak gösterdiler.

ÜRETİM VE SATIŞLAR ARTTI

Ankete katılan işyerlerinin yüzde 40.2'si temmuzda üretiminin arttığını yüzde 39.1'i ise azaldığını ifade ettiler. Yurt içi satışlarının arttığını belirtenlerin oranı yüzde 42.2, azaldığını söyleyenlerin oranı ise yüzde 37 olarak gerçekleşti.

İşyerlerinin yüzde 53.6'sı temmuzda satış fiyatlarının arttığını yüzde 11.8'i azaldığını belirttiler.

ÜÇ AYLIK KAPASİTE KULLANIMI

Devlet İstatistik Enstitüsü (DİE), ikinci üç aylık imalat sanayi eğilim anketi sonuçlarını da açıkladı. Geçen yılın nisan-haziran döneminde yüzde 69.9 olan üretim değeri ağırlıklı kapasite kullanım oranı, bu yılın eş döneminde yüzde 75.9'a çıktı.

Kapasite kullanım oranı, sözkonusu dönemler itibariyle kamu sektöründe yüzde 79.9'dan yüzde 80.6'ya, özel sektörde de yüzde 66.4'ten yüzde 73.8'e yüksldi. Bu yılın ilk üç ayında ise  kapasite kullanımı ortalama yüzde 73.8 olarak gerçekleşmişti.

Buna göre altı aylık ortalama kapasite kullanımı yüzde 74.9 oldu. Bu oran  2001 yılının ilk altı ayında  yüzde 69.9 olarak gerçekleşmişti.

SEKTÖRLERE GÖRE KAPASİTE KULLANIMI

Yılın ikinci üç aylık dönemindeki kapasite kullanımı, sektörler bazında en yüksek değerine yüzde 90.2'yle ağaç ve mantar ürünleri sektöründe ulaştı.

Kapasite kullanımı, gıdada yüzde 63.8, tütünde yüzde 73.4, tekstilde yüzde 83.8, giyimde yüzde 85.3, deri sektöründe yüzde 61.1, kağıt ve kağıt ürünleri imalatında yüzde 78.5, basım ve yayımda yüzde 87.5, kok kömürü ve petrol ürünlerinde yüzde 78.3 düzeyinde gerçekleşti. Nisan-haziran döneminde kapasite kullanım oranı, kimya sektöründe yüzde 80.1, plastikte yüzde 80.4, ana metal sanayiinde yüzde 77.5, metal eşya sanayiinde yüzde 67.1, radyo ve TV imalatında yüzde 89.5, taşıt araçlarında yüzde 59.4, mobilya imalatında ise yüzde 79 oldu.