Sefa KAPLAN

Siyasetle ilgili tüm çevrelerin gözü Kemal Derviş'te... Yoldaşları da, rakipleri de bir an önce kararını vermesini bekliyor. Yakın dostu Prof. Dr. Asaf Savaş Akat ise Derviş'in hedeflerinin anlaşılamadığı görüşünde. ‘Derviş’i baştan çıkardılar' sözleri Akat'a göre tam bir yanılgı. Prof. Akat, ‘‘Birisi öyle, diğeri böyle dedi diye Derviş'in etki altında kalabileceğini düşünmek, Derviş'i tanımamak demektir’’ diyor.

KEMAL Derviş'in yakın arkadaşı Prof. Dr. Asaf Savaş Akat, Derviş'in yapmak istediklerinin hálá kavranamadığını düşünüyor.

Derviş'in iyi dostu olduğunu ama kendisinin onun mesai arkadaşları arasında yer almadığını belirten Prof. Akat, Derviş-Erdoğan koalisyonunun da Türkiye'yi rahatlatacağını düşünüyor.

Avrupa Birliği'ne uyum yasaları parlamentodan geçti. Tam rahat bir soluk alacaktık ki, bu sefer Kemal Derviş kirizi çıktı. Nasıl görüyorsunuz durumu?

- Kemal Derviş'in pozisyonunda bir zorluk olduğunu hepimiz biliyoruz. Derviş'in hem ekonomiden sorumlu teknisyen bakan olması, hem de giderek bir siyasi kimlik kazanması ve kazandığı siyasi kimliği de, koalisyonu oluşturan partilerden birine doğru aktarmaması bir sorun teşkil ediyor. Koalisyon partileri, Derviş'in kazandığı bu siyasi kimliği, kendi proje ve hesaplarıyla çelişkili göreceklerdir. Derviş de bunu bildiği için istifa etmişti zaten. Dolayısıyla bu yeni durum bana kriz gibi gelmiyor, olağan bir şey olarak görüyorum. Derviş istifa ettiği anda çözülür. İstifa etmediği zaman da hükümet bunu uzun süre sürdüremeyeceği için sesini kısacaktır.

ZOR DA OLSA SİYASİ TASFİYELER BAŞLADI

Peki ya siyasi belirsizlik? Kemal Derviş, siyasi belirsizliği gerekçe göstererek seçim tarihinin tespit edilmesini istemişti. Halbuki siyasi belirsizlik giderek derinleşiyor...

- Siyasi belirsizliğin ortadan kalkması, ancak ölü bir toplumda mümkündür. Yaşayan toplumlarda daima siyasi belirsizlikler vardır. Seçim zaten siyasi belirsizliği azaltmak için yapılıyor. Bu seçimde, siyasi bölünmeden, siyasi bütünleşmeye geçişte büyük bir adım mı atılacaktır, yoksa atılamayacak mıdır, bunu hep birlikte göreceğiz. Bu adım, bir seçimle de atılabilir, birkaç seçim de sürebilir. Demokrasi geleneği zayıf toplumlarda, nesil değişimi genellikle zor olur. Bizde de öyle oluyor. Bir lider neslinin biyolojik olarak siyasetten ayrılması, bir geçiş dönemini gerektiriyor. Dikkat ederseniz, bir siyasi neslin tasfiye edilmeye başladığını görürsünüz. Ancak, halef-selef sorunu henüz çözülememiştir.

ÇOK İYİ DOSTUZ AMA MESAİ ARKADAŞI DEĞİLİM

Bu açıdan baktığınızda 3 Kasım'da ne olabilir sizce?

- Tarihin çok hızlandığı anlarda ne olacağını bilemezsiniz. Statüko bozulduktan sonra her türlü sürprize hazır olmak gerekir. Herkes usta bir satranç oyuncusu gibi hamle üstüne hamle yaparak, diğerlerinin önüne geçmeye çalışıyor. Kemal Derviş'in de güçlü sezgileri olduğu ve inandığı idealler uğruna inatla mücadele ettiği ortada. Bunun için bir senaryo yazmak mümkün değil.

Başbakan Ecevit CNN Türk'te, ‘‘Kemal Derviş'i siyasi anlamda çevresi baştan çıkardı’’ dedi...

- Ben o çevre içinde değilim. Dolayısıyla Başbakan'ın sözü beni ilgilendirmiyor. Ben Derviş'i siyasi anlamda baştan çıkartan çevresinden değilim.

Baştan çıkartıldığını kabul ediyor musunuz yani?

- Hayır, ben kabul etmiyorum ama çıkartıldıysa da kastedilen ben değilim. Dolayısıyla beni ilgilendirmiyor ve bu nedenle bir cevap verme gereğini de hissetmiyorum.

ECEVİT'İN KEMAL DERVİŞ HAKKINDAKİ YANILGISI

Ama Başbakan'a sorsak, herhalde sizi de kastettiğini söyleyecektir.

- Ben esasen bundan rahatsızım. Derviş'le ilgili olarak böyle bir çevre muhabbeti oluştu. Ben de en iyi arkadaşlarından biri olduğum için otomatikman o çevreye dahil ediliyorum. Kemal Derviş benim çok iyi bir dostum ama mesai arkadaşım değil. Biz dost olarak arada sırada görüşüyoruz. Benim uzmanlık alanıma giren konularda bana telefon açıp ek bilgi alma ihtiyacını duyduğu zaman, düşüncelerimi kendisine aktarıyorum. Ama onun ötesinde, onunla birlikte siyaset yapmayı düşünen bir çevresi varsa, onların arasında ben yokum. Ama Ecevit'in çok yanıldığı bir konu var. Derviş öyle kolay etki altında kalan bir insan değildir. Hatta diyebilirim ki, hiç etki altında kalmayan bir insandır. Derviş çok güçlü kanaatleri olan ve bu kanaatlere inatla sahip çıkan bir insandır. Birisi öyle, diğeri böyle dedi diye Derviş'in etki altında kalabileceğini düşünmek, Derviş'i tanımamak demektir. Derviş ne çevrenin, ne de merkezin etkisi altında kalmaz. Bir buçuk yıllık ekonomi yönetimi bunu net bir biçimde gösterdi zaten.

Derviş-Erdoğan koalisyonu Türkiye'yi rahatlatır


Kemal Derviş çok eleştirildi ama Hıncal Uluç dışında hiç kimsenin aklına ‘‘dansöz’’ demek gelmedi.

- Derviş, siyasi hırsı olmadan siyasete giren bir insana gösterilmesi mukadder tepkilerle karşı karşıya. Siyasete, bir ideali gerçekleştirmek için katılmak istiyor. Bu ise Türkiye'deki siyaset kültüründe çok makbul bir şey değil. Derviş, derdinin liderlik, başbakanlık filan olmadığını söylüyor ama siyasi kültür insanların bunu kabul etmesine izin vermiyor. Hıncal Uluç belli ki kendi siyasi ikballeri için siyaset yapanları daha değerli buluyor. Avrupa ve küreselleşme yanlısı seçkinler Derviş'in lider olmasını istiyor ama o kabul etmiyor. Bunun için Derviş'e kızıyorlar. ‘‘Kararsız’’ diyorlar. Halbuki Derviş tam tersine kararını net şekilde ifade etmiş zaten. Anlaşılmak istenmeyen bu. Kararı yanlış diyemedikleri için kararsız diyorlar.

Siyasete girmeme konusunda kararlı mısınız?

- Kararlıyım çünkü ben de geçmişte siyasete Derviş gibi girdim. Siyasetin bana vereceği bir şey yoktu, ama benim Türkiye'ye vereceğim bir şey var diye düşündüm. Vatandaş o kanıda olmadığını YDH'ya (Yeni Demokrasi Hareketi) oy atmayarak gösterdi. Dolayısıyla küsmeye hakkım oluştu. Konumumla, milletvekili olarak yapabileceğimden daha fazla fonksiyon icra ettiğime kaniyim.

Newsweek'te yayımlanan Kemal Derviş-Tayyip Erdoğan koalisyonu senaryosuna ne diyorsunuz?

- Bence böyle bir koalisyon Türkiye'yi rahatlatır. AK Parti’nin çoğunluk sağlaması durumunda ekonomide hata ihtimali çok yüksektir. En azından hata yapmalarını bekleyen geniş bir kesimin varlığı hata ihtimalini artırmaktadır. Derviş siyasete atılır ve 3 Kasım'dan sonra böyle bir senaryo gerçekleşirse, bu küreselleşmeyi de, ekonomik reformları da hızlandırır. Bunun Amerikan senaryosu olduğunu düşünmek kadar yanlış bir şey olamaz. ABD, Türkiye'nin istikrar kazanmasını istiyor, ama bunu müdahale ederek yapması mümkün değil. Çünkü netice itibariyle kararı seçmenler verecektir.

İstifa etse de program yürür

Derviş ekonominin başından uzaklaştırılırsa, ekonomik program devam eder mi?

- Bence artık eder. Aksi olsaydı, Başbakan'ın hastalığıyla başlayan siyasi krizle birlikte ekonomik göstergeler de altüst olurdu. Gerçekleştirilen yapısal reformlar, ekonominin bağışıklık sistemini güçlendirmiştir. Mayıs ve haziran ayında yaşanan siyasi belirsizlik, 2000 Şubat'ında yaşanan krizle mukayese kabul etmeyecek kadar büyüktü. Buna rağmen çalkantı çok daha ufak oldu. Seçime kadar Derviş'in ekonominin başında olup olmaması, bu nedenle o kadar da önemli değil. Şu anda herkesi ilgilendiren, seçimden sonra ne olur sorusu.

Seçim ekonomisi uygulanırsa?

- O da çok zor. Ekonomik reformlar, seçim ekonomisi imkánını ortadan kaldırmıştır.

Yeni nesil lider arayışı

Derviş'in temsil ettiği misyon farklı bir anlam kazanıyor galiba...

- Kemal Derviş çıkıp da, ben de buradayım demediği sürece, toplumun ona bu fırsatı verme imkánı yok. Şu ana kadar da böyle bir şey demedi. Çıkıp bu işe talip olduğunu söylemesi gerekir.

Diyecek mi?

- Bilmiyorum. Ama Derviş'e olan ilginin sadece Derviş'in kişiliğinden değil, toplumun yeni nesil lider arayışı içinde olmasından kaynaklandığını düşünüyorum. Tarih boşluk tanımaz. Derviş olmazsa, başkası bulunur.