Cumhurbaşkanı Sezer, Avrupa Birliği'ne uyum yasaları paketini onayladı. Uyum paketi savaş ve yakın savaş tehdidi halleri dışında idam cezasını kaldırıyor.

Cumhurbaşkanlığı Basın Merkezi'nden yapılan açıklamada "Sayın Cumhurbaşkanımız, TBMM tarafından gerçekleştirilen bu önemli düzenlemeler karşısında Avrupa Birliği'nin de sorumluluklarının bilinci, gerekli özen ve duyarlılık içinde hareket edeceğine ve Türkiye'nin üyeliğinin olabilecek en kısa sürede gerçekleşmesine yönelik düzenlemelerin aksamadan işletilmesini sağlayacak bir sürecin başlatılacağına inanmaktadır. Avrupa Birliği'nin bu yönde atacağı adımlar Türkiye'nin üyeliğine ilişkin içtenliğinin de ölçüsü olacaktır" denildi.

YASA NELER GETİRİYOR

Yasayla Türk Ceza Yasası'nda (TCK) öngörülen değişiklikle terör suçlarında ölüm cezası kaldırılarak, bu ceza müebbet ağır hapis cezasına dönüştürüldü. Ancak, savaş ve yakın savaş tehdidi hallerinde işlenmiş suçlara verilen ölüm cezaları korundu. İdam cezaları müebbet ağır hapse dönüştürülen terör suçluları, ceza indirimlerinden ve şartla salıvermeye ilişkin hükümlerden yararlanamayacaklar. Bunlar hakkında müebbet ağır hapis cezası ölünceye kadar devam edecek.

Türklüğü, Cumhuriyeti, hükümeti, TBMM'yi, bakanlıkları, güvenlik güçlerini ve adliyeyi sadece eleştirmek maksadıyla yapılan yazılı, sözlü ve görüntülü yayınlar cezayı gerektirmeyecek.

Yasayla, TCK'ya ''göçmen kaçakçılığı'' tanımı ve yaptırımları eklendi.

Göçmen kaçakçılığı yapanlara veya bunlara yardım edenlere 2 yıldan 5 yıla kadar ağır hapis ve 1 milyar liradan az olmamak üzere ağır paracezası verilecek. Suç işlenmesinde kullanılan taşıtlar ile elde edilecek maddi menfaatlere el konulacak.

Düzenlemeyle organ kaçakçılığına ilişkin suçlar da kapsama alındı ve ağır ceza öngörüldü.

Zorla çalıştırmak amacıyla yapılan insan kaçakçılığına da 5 yıldan 10 yıla kadar ağır hapis ve 1 milyar liradan az olmamak ağır para cezası getirildi.

Vakıflar Kanunu'nda yapılan değişiklikle, cemaat vakıfları, Bakanlar Kurulu'nun izniyle ihtiyaçlarını karşılamak üzere taşınmaz mal edinebilecekler, bu malları üzerinde tasarrufta bulunabilecekler. Bu vakıfların tasarrufu altında bulunan taşınmaz mallar, düzenlemenin yürürlüğünden itibaren 6 ay içinde başvurulması halinde vakıf adına tescil edilecek.

Türkiye'de kurulu vakıfların Bakanlar Kurulu'nun izniyle yurtdışında kurulmuş vakıf veya kuruluşlara üye olmasına da imkan sağlandı. Yabancı ülkelerde kurulmuş vakıflar ise uluslararası işbirliği yapılmasında yarar görülen hallerde karşılıklı olmak koşuluyla Bakanlar Kurulu'nun izniyle Türkiye'de faaliyette bulunabilecekler.

DERNEKLER

Türkiye'de kurulan derneklerin yurtdışında faaliyette bulunmaları ve yurtdışında kurulu derneklerin Türkiye'deki faaliyetlerine ilişkin usul ve esaslar yeniden düzenlendi.

Uluslararası alanda işbirliği yapılmasında yarar görülen hallerde uluslararası faaliyette bulunma amacı güden derneklerin kurulması, bu derneklerin yurtdışında şube açması, faaliyette bulunması Dışişleri Bakanlığı'nın görüşü alınmak suretiyle İçişleri Bakanlığı'nın önerisi üzerine, Bakanlar Kurulu'nun iznine bağlı olacak.

Türkiye'deki derneklerin üye olduğu veya işbirliği yaptığı yabancıdernek veya kuruluşların kanunlara veya milli menfaatlere aykırı faaliyetlerde bulunması halinde Türkiye'de kurulu bulunan derneğin, yabancı bir dernekle olan ilişkilerine yine Bakanlar Kurulu kararıyla son verilecek.

Dernekler, askerliğe, milli savunma ve kolluk hizmetlerine hazırlayıcı öğretim ve eğitim faaliyetlerinde bulunamayacak. Bu amaçları gerçekleştirmek üzere kamp veya talim yeri açamayacak.

Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu'ndaki değişiklikle de yabancıların Türkiye'deki bir toplantıya katılımı, afiş asma, hitap etme durumlarında izin usulü kaldırılarak, bildirim usulü getirildi. Yasada öngörülen 72 saatlik bildirim süresi de 48 saate indirildi.

YENİDEN YARGILAMA YOLU

Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'na (HUMK) ilave edilen bir madde ile Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin (AİHM) verdiği kararlarda, yargı kararının tazminatla giderilemeyecek sonuçlar doğurduğu anlaşılırsa kararın kesinleştiği tarihten itibaren 1 yıl içinde Yargıtay Birinci Başkanlığı'ndan yargılamanın yenilenmesinin istenmesine imkan sağlandı. Bu istem Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nda ele alınacak.

Buna paralel olarak Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nda (CMUK) da bazı değişiklikler yapıldı.

AİHM kararlarına yeniden yargılama yolu açılmasına ilişkin hükümler kanunun yayımından bir yıl sonra yürürlüğe girecek.

Yeniden yargılamaya ilişkin hükümler geçmişe dönük uygulanamayacak.

Bu hüküm, yasa yürürlüğe girdikten bir yıl sonra AİHM'e yapılacak başvurulara ilişkin kararlar için geçerli olacak.

FARKLI DİLDE YAYIN

Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayınları Hakkında Kanun'da yapılan değişiklikle, Türk vatandaşlarının günlük yaşamlarında geleneksel olarak kullandıkları farklı dil ve lehçelerde de yayın yapılabilmesine olanak sağlandı. Bu yayınlar, ''Cumhuriyet'in Anayasa'da belirtilen temel niteliklerine, devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğüne aykırı'' olamayacak.

İlgili mevzuata aykırı olmamak koşuluyla yayınların yeniden iletimine serbestlik getirildi.

Basın Kanunu'nda yapılan değişikliklerle de bazı hapis cezaları yerine 10-100 milyar arasında değişen ağır para cezaları verilecek.

DİL EĞİTİMİ

Yabancı Dil Eğitimi ve Öğretimi Kanunu'nun adı ''Yabancı Dil Eğitimi ve Öğretimi ile Türk Vatandaşlarının Farklı Dil ve Lehçelerinin Öğrenilmesi Hakkında Kanun'' şeklinde değiştirildi.

Türk vatandaşlarının günlük yaşamlarında geleneksel olarak kullandıkları farklı dil ve lehçelerin öğrenilmesi için Özel Öğretim Kurumları Kanunu hükümlerine tabi olmak üzere özel kurslar açılabilecek.

Bu kurslar; Cumhuriyet'in temel niteliklerine, devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğüne aykırı olamayacak. Bu kursların açılması ve denetimine ilişkin esas ve usuller, Milli Eğitim Bakanlığı'nca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenecek.

"SERBEST BÖLGELERDEKİ GREV YASAĞI"

Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu'nda yapılan değişikliklerle de ilgili mevzuat AB müktesebatına uyumlu hale getirildi. Polis tarafından kapatılacak umuma açık yerler yeniden düzenlenirken, internet kafeler de bu kapsama alındı.

Eğlence ve oyun yerleri ile içkili yerler gibi umuma açık yerlere girme ve buralarda çalıştırma yaşı 18 olarak yeniden düzenlendi. Söz konusu düzenlemeyle polis tarafından konutlarda yapılacak aramalarda, hakim kararı aranması koşulu getirildi. Gecikmesinde sakınca bulunan hallerde en büyük mülki amirin yazılı emri konut aramaları için yeterli olacak.

Belli bir mesleğe mensup kamu görevlilerinin dernek kurmasına ilişkin sınırlamalar da kaldırıldı.

Kamu yararına çalışan derneklerin Maliye Bakanlığı'nca denetlenmesi, öğrenci dernekleri ile ilgili yasaklar, serbest bölgelerin kuruluşundan itibaren 10 yıl süreyle grev ve lokavt yapılamayacağına ilişkin hükümler yürürlükten kaldırıldı.  (aa)