|
AB'ye uyum yasalarının TBMM'den geçmesinden sonra, Belçika basını ilk kez ciddi şekilde ''Türkiye'nin bir gün AB üyesi olacağı'' görüşünü yansıtmaya ve bu gelişmenin sonuçlarını tahlil etmeye başladı.
Yüksek tirajlı Le Soir, ''Türkiye'den önemli sinyaller'' başlıklı haberinde, ''Eğer Türkiye bugün AB üyesi olursa, 63 milyon nüfusu, jeostratejik önemi ve coğrafi açıdan Topluluğun en büyük üyesi sıfatıyla ağır toplar arasında yer bulur'' diye yazdı.
AB'nin, Türkiye'nin katılımıyla birlikte İran, Irak ve Suriye gibiülkelerle ortak sınır sahibi olacağına dikkat çeken gazete, bütün bu unsurların, AB Komisyonu'nu temkinli değerlendirmelerde bulunmaya yönelttiğini belirtti.
Reformların geçmesinden sonra AB kanadından gelen olumlu ve temkinli açıklamaları özetleyen gazete, AB'nin Türkiye konusunda ilk ayrıntılı ve somut değerlendirmesini, 16 Ekim'de, aday ülkelerdeki gelişmelere ilişkin yayımlanacak yıllık değerlendirme raporunda yansıtacağını anımsattı.
Türkiye'de genel seçimlerin yapılacağı 3 Kasım'ın da ''kilit tarih'' olduğunu yazan Le Soir, bu seçimlerin sonuçlarının AB tarafından dikkatle gözlemleneceğini, AB'nin Türkiye'ye ilişkin net tavrının, Aralık ayında yapılacak olan Kopenhag Zirvesi'nde ortaya çıkacağını anlattı.
Liege Üniversitesi Uluslararası Ekonomik Hukuk Bölümü Müdürü Franklin Dehousse'un, ''Türkiye er geç AB üyesi olacak'' şeklindeki değerlendirmesine yer veren gazete, ''AB kendi reformlarını gerçekleştirerek 15 üyeden 28 üyeye çıkmaya hazır olursa, Türkiye'nin ağırlığından kaynaklanacak sorunlar kendiliğinden aşılır'' görüşünü yansıttı.
Dehousse, gazetede yayımlanan değerlendirmesinde, AB'nin geleceğinin kendi reformlarını gerçekleştirmesine bağlı olduğunu, bu konunun sadece Türkiye'yi ilgilendirmediğini ifade etti. Fransız Valery Giscard d'Estaing yönetimindeki Avrupa Konvansiyonu'nun Avrupa'nın geleceğine ilişkin rolünü gereği gibi üstlenemediğini savunan Dehousse, AB'nin genişlemeye yönelik iç reformlarını yapmakta zorlandığı görüşünü dile getirdi.
AMERİKAN KONGRESİNDEN DESTEK
Bu arada, TBMM'nin Avrupa Birliği uyum yasalarını kabul etmesi, ABD Başkanı George Bush yönetiminin ardından Kongre'de de övgü toplarken, Temsilciler Meclisi'nde Musevi lobisinin liderlerinden Tom Lantos, AB'nin Türkiye ile üyelik müzakerelerini en kısa sürede başlatmasını istedi.
Kongre'nin alt kanadı Temsilciler Meclisi'nin Uluslararası İlişkiler Komitesi'ndeki kıdemli Demokrat Üyesi Lantos, yaptığı yazılıaçıklamada, TBMM'nin adımıyla, Türk demokrasisinin bir zafer kazandığını'' belirtti.
California Eyaleti Milletvekili Lantos, AB'nin de, Türkiye'nin bu adımına olumlu yaklaşarak, Aralık ayında düzenleyeceği zirvede, üyelikmüzakerelerinin başlatılması için Ankara'ya mümkün olan en erken tarihi vermesini istedi. Lantos, ''AB, Türkiye'nin attığı önemli adımıtakdir ettiğini, müzakere tarihi vererek somut biçimde göstermeli'' dedi.
Tom Lantos, TBMM'nin, idamın büyük ölçüde kaldırılmasını, anadildeeğitim ve yayın yapılmasını öngören kararlarının ''çok cesurca'' olduğunu ve Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk'ün çağdaş uygarlığa ulaşma hedefine yönelik büyük bir ilerleme niteliği taşıdığını söyledi.
ABD Kongresi'nde Musevi lobisinin en kıdemli ismi olan Lantos, Türk siyasi liderlerine de TBMM'nin kabul ettiği yasaları tam olarak uygulamaları ve 3 Kasım seçimlerinin ardından demokratik reform sürecini sürdürmeleri çağrısında bulundu.
Lantos'tan önce Başkan Bush yönetimi adına açıklama yapan Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Phil Reeker, TBMM'nin onayladığı reformların, Türkiye'nin AB üyeliği şansını artırdığına inandıklarını ve Türkiye'nin AB'ye katılmasına ABD'nin tam destek verdiğini bildirmişti.
AZERBAYCAN MEMNUN
Öte yandan, AB uyum yasalarının TBMM'de kabul edilmesiyle ilgili gelişmeler, tamamına yakınının Pazartesi günü yayınlanmadığı Azeri gazeteleri tarafından bugün çeşitli açılardan okuyucularına duyuruldu.
''Türkiye AB yolunda'' başlığını kullanan Ekspress'in haberinde, idam cezasının kaldırıldığı ve ülkede Türkçe dışında dillerde de eğitime izin verildiği belirtilirken, Ermenice'yi öğrenmek isteyenler için kurslar açılabileceği kaydedildi.
Bizim Asr gazetesindeki ''Avrupa henüz çok uzakta'' başlıklı haberde ise ''AB yasalarının kabulünün Türkiye'deki mevcut durumla henüz uyumlu olmadığı'' savunularak, bunun yanı sıra Türk siyaset dünyasının ülke tarihinde en çok sorumluluk üstlendiği dönemini yaşadığı, değişikliklerin Türk halkının ve Türkiye'nin Avrupa'ya entegrasyonu konusunda elverişli ortam yarattığı belirtildi.
Yeni Müsavat da, Müsavat Partisi Başkanı İsa Kamber'in ''İdam cezasının kaldırılması, Türkiye'nin iç işidir'' sözlerini başlığına taşıdığı haberde, Kamber'in, gelişmelerin Türkiye için olumlu olduğu yönündeki açıklamasını yayınladı.
Gazetenin bir başka haberinde de, AB'ye giriş sürecinde Türkiye'nin uygulamaya koyması beklenen yeni vize sisteminin, başta Nahcivanlılar olmak üzere Azerbaycan vatandaşları için güçlük çıkartabileceğine işaret edildi.
Rusça yayınlanan Zerkalo gazetesi ise geniş yer ayırdığı gelişmelerde özellikle idam cezasının kaldırılmasına ağırlık verdi.
Hürriyet gazetesi de, ''Türkiye AB'de'' başlıklı haberinde, Ankara'nın kendisinden istenen koşulları yerine getirdiği ve AB'ye üyelik yolunda önemli bir engel kalmadığı kaydedildi.
(aa) |
