Medüzler bazı denizlerde sorun olmaya başladılar. Ülkemiz denizlerinde de yer yer bol miktarda görülüyorlar. Yoksa denizanalarının artışından yoğun avcılık ya da aşırı besin oranı mı sorumlu?

Avsutralya’da iki yüzücü medüz çarpması sonucu hayatını yitirdi. Son olayda zehirli dokunaçlarıyla turist Robert King’in bedenine yüzlerce kez çarpan ‘katil’ başparmak büyüklüğündeydi.

Son gücünü kullanarak kumsala ulaşabilen turist kurtarma ekibi geldiğinde acılar içinde kıvranıyordu; birkaç saat sonra da komaya girerek yaşamını yitirdi. Sadece bu yıl içinde medüz zehrinden etkilenen 200’ü aşkın kişi Avustralya hastanelerine başvurdu.

Denizanalarının saldırısı artık istisna gibi görünmüyor.

Hızla çoğalıyorlar

Araştırmacılar bu yumuşak ve kaygan canlıların birçok denizde hızla çoğaldıklarını tespit ettiler.

Medüzler Fransa’nın Atlantik kıyısında avlanan balıkçıların ağlarını, Japon atom santralinin soğuk su çıkışını tıkıyor ve dünya plajlarındaki turistlere saldırıyorlar.

‘Medüz sayısının artışı genelde ekosisteminin stres altında bulunduğuna işaret eder’ diyor Amerikalı zoolog Montya Graham. Medüz patlaması, insanların, okyanusları git gide daha fazla etkilemelerine bağlanmakta.

Özellikle de Meksika körfezinde futbol topu büyüklüğünde ve yaklaşık 12 kilo ağırlığındaki köklü medüz, kısa süre içinde altı milyonluk bir sürü oluşturdu. Sürüler tonlarca balık yumurtasını tükettikten sonra yavru balıkların da yemi olan planktonlara saldırdılar.

Teoriye göre balıkların olmadığı yerde medüzler yırtıcı hayvan olarak ürüyorlar. Örneğin Bering denizindeki denizısırganının 1990 yılından bu yana on misli arttığı söyleniyor. Üstelik medüzler sadece plankton değil Alaska’nın lezzetli somonlarını da tüketiyorlar.

Hazar denizi kaynıyor

Hazar denizinin durumu da pek farklı değil. Yalnızca İran tarafında kalan sularda balık oranı 1999 yılından bu yana yarı yarıya azalmış.

Medüzlerin önlenemez artışını doğanın bir uyarısı olarak açıklıyor bilim insanları. Bu konuda kimsenin şüphesi yok, ancak bu hayvanlarla mücadele konusunda henüz ortak bir çözüm de bulunmuş değil.

Bazı uzmanlar medüz sezonunda ağlarla korunmuş plajlarda yüzülmesini önerirken, mesela Hazar denizindeki medüzleri yok etmek için de farklı medüz türlerinden yararlanmayı düşünüyorlar.

Daha farklı bir çözüm bulan Avustralyalılar doğu sahillerine vuran medüzleri ihraç ürününe çevirmişler. Kurutulmuş, gevrek medüzler özellikle de Japonlar tarafından sevilmekte.