Hurrem ŞATIROĞLU

DSP'de yaşanan deprem, piyasalarda ‘‘hafif şiddette’’ hissedildi. Güne panikle başlayıp 1 milyon 706 bin lirayı gören dolar, tarihi zirvesi olan 1 milyon 672 bin liradan kapandı. Borsa ise 164 puan düşüp 8.747 puana indi.

BAŞBAKAN Bülent Ecevit'in sağlığının bozulmasıyla birlikte yaklaşık üç aydır süren siyasi tedirginliğin, önceki gün Demokratik Sol Parti'de (DSP) başlayan çözülmeyle en üst düzeye çıkmasına, piyasalar ‘korkulan sertlikte’ tepki göstermedi. Hazine ihalesi de dahil olmak üzere bütün verilerin olumsuza dönmesine karşın, ‘mevcut şartlar altında’ daha iyisinin olamayacağı düşünülerek, yükselen dolar ve faizlerle, düşen borsa değerleri olumlu karşılandı.

Merkez Bankası dolar satış kuru, 1 milyon 672 bin lirayla bugüne kadar ulaşılan en yüksek değere çıkmasına rağmen ‘sevindirdi’. İMKB ise ilk seansın başlangıçtaki bir kaç dakikasında 8.542 puana kadar düşmesine karşın daha sonra toparlandı, hatta önceki gün kapanış değeri olan 8.912 puanın üzerine de çıkıldı.

Ancak, Ecevit ile Tansu Çiller'in yaptığı görüşme sonrasında, Çiller'in, ‘‘Başbakan seçimlerin normal tarihinde yapılmasını istiyor’’ sözleriyle, borsada dikkatler Ecevit'in, Devlet Bahçeli ve Kemal Derviş ile yapacağı görüşmelere çevrildi. Bu görüşmelerin sonuçlarına yönelik belirsizlik borsada ikinci seansın ikinci yarısında satışları yoğunlaştırdı ve İMKB-100 Endeksi 164 puanlık kayıpla 8.747 puandan kapandı.

DOLAR ZİRVELERDE

Piyasalarda sabah saatlerinde yaşanan panik, bir kaç dakika sürmekle birlikte en azından dolar kurunda yeni rekorların da kırılması sonucunu doğurdu. Bankalararası piyasada işlemlerin başlamasıyla birlikte 1 milyon 690 bin liranın üzerine çıkan dolar kotasyonların önce 1 milyon 700, daha sonra 1 milyon 702 bin ve bir kaç dakika sonrasında 1 milyon 706 bin liraya yükseldi. Bu değerlerin tamamı bankalararası piyasa için yeni rekorları oluşturdu. Ancak Ziraat Bankası ve Halk Bankası, dolar satışına başlayınca döviz piyasasında ilk bir kaç dakika içinde görülen bu değerler düşme eğilimine girdi. Bankalararası piyasada dolar gün boyunca nispeten satışta kaldı ve kademeler halinde geriledi. Söz konusu gerilemeye rağmen, Merkez Bankası'nın hergün, gün içinde yapılan işlemlerin ortalamasını alarak 15.30'da açıkladığı gösterge niteliğindeki döviz kurlarında 1 milyon 672 bin liralık tarihi zirveye ulaşıldı. İstanbul serbest piyasasında ise öğle saatlerinde 1 milyon 675 bin lira olan dolar satış değeri, akşam saatlerinde 1 milyon 680 bin liraya çıktı.

BORSA DALGALANDI

İMKB'deki gelişmeler, döviz piyasasındakine oranla biraz daha farklıydı. Sabah saatlerinde dolar kurundaki yükseliş paralelinde borsadaki işlemler satış baskısı altında kaldı. Önceki günü 8.912 puanla tamamlayan İMKB-100 Endeksi, ilk bir kaç dakika içinde 370 puan gerileyip 8.542 puana kadar indi. Borsa 8.500'lü seviyelere indiği sıralarda bankalararası piyasada dolar satışı başladığı için gevşeyen kotasyonların etkisi ile borsada da alımlar başladı. Bunun sonucunda gün içinde 8.983 puana kadar tırmanan borsa, ikinci seaınsın ikinci yarısından itibaren siyasete bağlı nedenlerle yeniden gevşedi.

Hazine, borç sınavını geçti

HAZİNE Müsteşarlığı dünkü iki bono ihalesinde, net 2 katrilyon 856 trilyon lira borçlanarak önemli bir engeli aştı. İhalelerin 154 günlük olanında yıllık bileşik faiz yüzde 76.53, 238 günlük ihaledeyse yüzde 79.65 olarak yılın en yüksek faiz oranlarına çıkılmasına rağmen Hazine, kamuya gerçekleştirdiği 500 trilyon liralık satışla birlikte dünkü ihalelerden sağladığı 3.3 katrilyon lira ile bugünkü 4.2 katrilyon liralık ödeme sorunun aştı.

Hazine'nin 154 gün vadeli bono ihalesine toplam 3 katrilyon 245.4 trilyon liralık teklif gelirken, ihalede nominal 2.8 katrilyon, net 2.2 küatrilyon lira satış yapıldı. Bu ihalede bileşik faiz yüzde 76.53, basit faiz ise yüzde 64.25 oldu.

238 gün vadeli bono ihalesine ise 1 katrilyon 489 trilyon liralık teklif gelirken, net satış 653 trilyon lira oldu. İhalede bileşik faiz yüzde 79.65, basit faiz ise yüzde 71.40 olarak saptandı. Ayrıca kamuya, 154 günlük bonodan 400.8 trilyon liralık, 238 günlük bonodan da 100 trilyon liralık net satış gerçekleştirildi. Hazine'nin bugün Temmuz'un en önemli ödemesi olan 4.2 katrilyon liralık geri ödemesi gerçekleşecek. Bu ödemenin yalnızca 2.6 katrilyon lirası piyasaya yapılacak. Kalan içborç ödemesinin 409 trilyonu kamu kuruluşlarına, 591 trilyonu Merkez Bankası'na, 515 trilyonu kamu bankalarına, 79 trilyonu ise TMSF'ye yapılacak.