BAKIN bugün Ecevit'in yerinde gerçek anlamda büyük bir politikacı olsaydı ne yapardı? Size tarihten bir örnekle anlatacağım.

19 Eylül 1796 tarihinde Philadelphia'nın en büyük gazetesi American Daily Advertiser'in iç sayfalarında, ‘‘Arkadaşlar, sevgili hemşerilerim’’ diye başlayan bir yazı yayınlanır.

ÜÇ BEŞ CÜMLE

Yazıyı yazan kişi, Amerika Birleşik Devletleri'nin kurucu babası sayılan George Washington'dur.

Washington, bugün ABD'nin başkentine ismini veren insan.

1776 yılından itibaren ülkenin babası olarak biliniyor.

Amerikan tarihinin üzerinde en çok birleşilen ismi.

Halk onu taparcasına seviyor.

O günün deyişiyle Amerika'nın ‘‘bir ve tek vazgeçilmez siması’’.

Ülkenin her tarafında onun fotoğrafları var.

Yine bir başka tarifle ‘‘Amerika'nın Zeus'u’’.

İşte bu insan, karizmasının zirvesinde, 19 Eylül 1796 tarihinde Amerikan halkına seslenen o yazıyı yazıyor.

Seçimlere daha bir süre vardır.

Amerikan halkı belki de öleceği güne kadar onu başta istemektedir.

Ecevit’ler belki okur düşüncesiyle o yazıyı, aynen aktarıyorum:

‘‘Şu anda Birleşik Devletler Hükümeti'nin yürütme görevini üstlenecek yeni bir yurttaşı seçme vaktine az bir süre kalmıştır. Bu seçimde halkın kanaatinin daha iyi oluşmasına imkán verebilmek amacıyla aldığım kararı aktarmamın uygun olacağına inanıyorum:

Beni, böyle bir seçim için değerlendirilecek kişiler arasında kabul etmeyiniz.’’

Eski bir ifade tarzı ile yazılmış olan bu metnin anlamı şu:

‘‘Yakında seçim var. Siz sayın vatandaşlarımın daha iyi bir değerlendirme yapması için aldığım kararı şimdiden bildiriyorum: Yapılacak seçime girmeyeceğim.’’

64 YAŞINDAYDI

Evet, Amerikan halkının ilahlaştırdığı bir siyasetçi, kariyerinin en doruk noktasında, artık siyasetten çekileceğini böyle mütevazı bir yazıyla halka açıklıyor.

Bir ayrıntı daha vereyim.

Washington bu cesur siyasi kararı verirken 64 yaşındadır.

Bundan üç yıl sonra da ölecektir.

Ecevit, elbette bir George Washington değil.

Ama bizim kuşağımız için siyasi efsanelerden biridir.

Gözümüzdeki yeri büyüktür.

Daha doğrusu ‘‘büyüktü’’.

Artık değil...

O nedenle, George Washington'un bu mütevazı mektubunu, onu hiç etkilemeyeceğini bilsem de yine yazmaktan kendimi alıkoyamıyorum.

CEVAPLARIN MANTIĞI

Ecevitler'in yaptığına ne diyebiliriz?

‘‘Siyasi intihar mı?..’’

Yoksa ‘‘siyasi cinayet mi?’’

Bilmiyorum ama görünen o ki, iki kişilik ‘‘aile tarikatı’’, cinnet getirircesine, etrafını ateşe veriyor.

Sadece birbirlerine karşı kıskanç değiller.

Aynı zamanda partileri üzerinde de o kadar kıskançlar.

Oran'daki eve hákim olan psikolojiyi anlamak için, TOBB Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu'nun dün Ecevit'le yaptığı konuşmanın şu bölümüne bakmak yeterlidir.

Hisarcıklıoğlu, ‘‘Sayın Başbakan, Sayın Özkan hükümette hayati bir rol oynamaktadır. Bir istikrar unsurudur’’ diyor.

Ecevit, ‘‘Bunda ne var, hükümet devam ediyor’’ diye cevap veriyor.

Hisarcıklıoğlu, ‘‘Siyasi belirsizlik ekonomiye büyük zarar veriyor. Borsa düşüyor, dolar yükseliyor’’ diyor.

Ecevit'in cevabı: ‘‘Biz siyasetçiyiz, ekonomi bundan neden etkileniyor?’’

Evet, Türkiye Cumhuriyeti Başbakanı'nın bugünkü mantığı budur.

Daha doğrusu, mantığı değil, duygusallığı...

Yarın bir gün tarihler Türkiye'de yaşanan bu krizin nedenini araştırdığı zaman cevap olarak neyi bulacaktır?

Hükümet ortakları arasındaki uyumsuzluk mu?

Hayır...

Somut bir program üzerinde anlaşmazlık mı?

Hayır.

Öyleyse ne?

Ecevit ailesinin hastalığı sırasında arkadaşlarının ona yapılan eleştirileri cevaplamaması.

TARİH NE YAZACAK

Söyler misiniz, hangi tarih mantığı ve izanı böyle bir gerekçeyi izah edebilir?

Ve söyler misiniz, tarih bu iki kişilik aile tarikatı için neler yazacaktır?

Not: George Washington’la ilgili bilgi için, Founding Brothers, Joseph J. Ellis.