Kasım CİNDEMİR / WASHINGTON

World Wildlife Fund kuruluşu (WWF) tarafından yarın yayınlanması beklenen bir raporda, dünyanın doğal kaynaklarının, insanoğlunun bu kaynakları ‘‘yağma etmesine ve yemesine’’ daha fazla dayanamayacağı uyarısında bulunuldu.

Raporda, Batı ülkelerindeki ‘‘tüketim çılgınlığı’’ kınandı. Bir Amerikalı'nın tüketiminin, 28 Afrikalı'ya eşdeğer olduğu ortaya çıktı.

WWF raporu, dünyanın her yerinden toplanan bilimsel veriler ve 1970 yılı baz alınarak hazırlandı. İki gezegenin sömürgeleştirilmesi ya da tüketim düzeylerinin hızla aşağıya çekilmesini önerildi.

‘‘Living Planet’’ adlı raporda, gelecek 50 yıl içinde, denizlerde balık kalmayacağı, ormanların yok olacağı ve tatlı su kaynaklarının giderek azalacağının tehlikelerine dikkat çekildi. İki ayrı gezegenin kolonizasyonu mümkün olmadığı için kaynak tüketiminin mutlaka azaltılması gerektiği uyarısında bulunuldu.

Raporda, ABD, çevre üzerinde en fazla baskı kuran ülke olmakla suçlandı. Bir Amerikalı'nın, bir İngiliz'in iki misli ve bir Afrikalı'nın 28 katı kadar kaynak tükettiği ifade edildi.

Raporda, risklerin sadece insanlara yönelik olmadığı diğer canlı türlerini de hedef aldığına işaret edildi. Rapora katkıda bulunan uzman Martin Jenkins, ‘‘Her şey daha hızlı bir biçimde ve daha kötüye gidiyor’’ yorumunda bulundu.

Dikkatler, gelecek ay Johannesburg'da yapılacak ‘‘Yeryüzü Zirvesi’’ üzerinde yoğunlaşırken, ön hazırlık çalışmaları ve ABD Başkanı George W. Bush'un katılmaması şimdiden umutsuzluk yarattı.


Saatli bomba işliyor


Su ürünleri krizde

Kuzey Atlantik'teki morina balık stokları 1970'de 264 bin ton iken, 1995'te 60 bin tona indi. Okyanuslar üçte bir oranında biyoçeşitlilik kaybına uğrarken, tatlı su ekosistemlerinde yüzde 55 oranında kayıp oldu.

Hava kirliliği

ABD en yüksek oranda karbondioksit yayan ülke. Herbir Amerikan vatandaşını desteklemek için 12.2 hektar toprak gerekiyor. Bu rakam bir İngiliz vatandaşı için 6.29, Burundi'de ise sadece yarım hektar.

Hayvan nesli tükeniyor

Afrika fillerinin sayısı 1980'de 1 milyon 200 bin iken bugün yarım milyona düştü. Son yüzyılda kaplanlar yüzde 95 azaldı. 1970'de 65 bin olan siyah gergedanlar ise 3 bin 100'e düştü.

Ormanlar yok oluyor

1970'ten bugüne kadar, dünyanın güzellik örtüsü olan ormanların yüzde 12'si tamamen yok oldu.