21. dönemde 4. yasama yılını geride bırakan TBMM, bugüne kadar 380 yasa çıkardı. 21. dönemin Haziran, Temmuz, Ağustos aylarında 68 yasa çıkaran TBMM, 2. yasama yılında 136, 3. yasama yılında 116 yasaya karşılık, bu yıl 60 yasa çıkaradı. Geçmiş yasama yıllarına göre daha düşük bir çalışma tablosu sergileyen Meclis'in bu yılki çalışmasına Anayasa değişiklikleri damgasını vurdu.
TBMM bu yasama yılında 1 Ekim 2001-27 Haziran 2002 tarihleri arasında 119 birleşimde 328 oturum gerçekleştirdi ve 562 saat, 2 dakika çalıştı. Bu çalışmalar boyunca 26bin 170 sayfa tutanak tutuldu. Meclis'in anayasa değişikliği için olağanüstü toplandığı 17 Eylül-1 Ekim 2001 tarihleri arasında ise 7 birleşimde 20 oturum yapıldı. 44 saat 17 dakika süren bu toplantılar boyunca da bin 270 sayfa tutanak tutuldu.
TBMM, 21. dönemde 13 Genel Görüşme, 5 Meclis Soruşturması, 44 Meclis Araştırması gerçekleştirdi. Muhalefet tarafından Hükümet hakkında verilen 23 gensoru reddedilirken, 466 sözlü soru, 6 bin 182 yazılı soru yanıtlandı. TBMM, 23 karar aldı.
Bayındırlık ve İskan Bakanlığı'ndan istifa eden Koray Aydın ile Milli Eğitim Bakanı Metin Bostancıoğlu hakkında oluşturulan soruşturma komisyonların, her iki bakanın ''Yüce Divan'a sevke gerek olmadığı'' yönünde verdiği raporlar Genel Kurul tarafından da benimsendi.
ANAYASA'DAKİ EN KAPSAMLI DEĞİŞİKLİK
Meclis'in bu yıl gerçekleştirdiği en önemli çalışma, Ekim ayındakiAnayasa değişikliği oldu. Meclis, başlangıç metni ile 33 maddesinde yaptığı değişiklikle, 1982 Anayasası'ndaki en kapsamlı değişikliği gerçekleştirdi. Yasama yılına hızlı başlayan TBMM, Ekim ayında bununlada yetinmedi ve 9 yasa daha çıkardı.
TBMM, Kasım ayında DGM'lerin kuruluş ve yargılama usulleri hakkındaki kanunda değişiklik yaparken, Cumhurbaşkanı tarafından bir daha görüşülmek üzere TBMM'ye gönderilen ve milletvekillerinin özlük haklarını düzenleyen Anayasa maddesini yeniden düzenledi. Meclis, uzunbir çalışmanın ardından 1030 maddelik Medeni Kanun'u yeniledi.
Böylece, 1926 tarihli Medeni Kanun, 50 yıldan fazla süren çaba sonucu hem dili hem de içeriğiyle yenilendi. TBMM'nin Aralık ayında ise 2002 Yılı Bütçesi üzerinde mesai yaptı.Ayrıca, çıkar amaçlı suç örgütlerinin yargılanmasını DGM'lerden ağır ceza mahkemelerine bırakan tasarı yasalaştı.
Yılbaşı tatilinin ardından yoğun bir çalışma temposuna giren TBMM,yılın ilk ayında 11 yasa çıkardı. Bunlar arasında, Tütün Kanunu, Kamu İhale Kanunu, Endüstri Bölgeleri Kanunu, bankalara kaynak aktarımı ilekamu kurum ve kuruluşlarının indirimli tarifelerini kaldıran, doğalgaz ve naftadan ÖTV alınmasını içeren kanunlar bulunuyor.
UYUM PAKETLERİ
Şubat ayında 2 yasa ile yetinen TBMM, TCK'nın 159 ve 312. maddelerini içeren birinci uyum paketini sonlandırdı. Meclis, Mart ayında 4 yasa çıkardı. Emlak Vergisi'nde beyanname usulünü kaldıran, istihdamın teşvikini öngören ve kamu finansmanı ile borç yönetimini düzenleyen tasarıların yanı sıra, Anayasa değişikliğine paralel olarak çeşitli yasalarda değişikliği içeren ''2.uyum paketi'' gerçekleştirildi.
Bu pakette, Dernekler Kanunu'ndaki değişikliğin yanı sıra, işkence ve kötü muamele nedeniyle AİHM'in verdiği tazminatların suçu işleyen görevlilerce ödenmesi, parti kapatmalarda ''odak olma'' tanımının düzenlenmesi ile Hazine yardımından men cezası verilmesi ve Basın Kanunu'nda ''yasaklanmış dil'' kavramını çıkaran düzenlemeler yer aldı.
Nisan ayında 5 yasa çıkaran Meclis, uzun süren tartışmalardan ve uzlaşma arayışlarından sonra 23 nisan 1999 tarihine kadar işlenen suçlardan dolayı şartla salıverilmeye, dava ve cezaların ertelenmesinedair kanunu çıkardı.
Mayıs ayına gelindiğinde Radyo ve Televizyon Yasası ile çocuk satışı, çocuk fahişeliği ve çocuk pornografisinin önlenmesine ilişkin uluslararası sözleşmenin de içinde bulunduğu 5 tasarıyı yasalaştıran Meclis, yasama yılının son ayında 9 yasa çıkararak tatile girdi. Avukatlık, GATA, ÖTV, Vergi yasaları ile Kamu İhale Yasası'nda değişiklik, 18 Mart'ın ''şehitler günü'', 19 Eylül'ün ise ''gaziler günü'' ilan edilmesini içeren tasarıları yasalaştıran Meclis, başta idam ve AB üyelik sürecindeki diğer gerekli düzenlemelerin nasıl yapılacağı tartışmalarını sonuçlandırmadan tatile çıktı.
KÖŞK'TEN DÖNEN YASALAR
Bu yasama yılında 4 yasa, Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer tarafından bir daha görüşülmek üzere Meclis'e geri gönderildi. DGM, mali sektöre olan borçların yeniden yapılandırılması, Emlak Vergisi'nde beyanname usulünü kaldıran yasa ile Şartla Salıverme Yasası bu dönemde Çankaya'dan dönerken, Sezer'in Cumhurbaşkanı olduğu sürede veto ettiği yasa sayısı da 8'e ulaştı. Sezer daha önce de Tütün, Memurların Yargılanması, Radyo ve Televizyon ve Şartla Salıverme Yasası'nı onaylamamıştı. Meclis, geri gönderilen yasaların büyük bölümünü aynen kabul ederken, Emlak Vergisi'nde beyanname usulünü kaldıran tasarıyı geri gönderme gerekçelerine uyarak değiştirdi.