TBMM Başkanvekili Yüksel Yalova, Anayasa Mahkemesi'nin yapısını değiştiren ve Yüce Divan kararlarına temyiz yolu açan Anayasa değişikliği teklifi hazırladı. Yalova'nın, başkanlığını yaptığı Uzlaşma Komisyonu'na da sunduğu değişiklik teklifi, Anayasa Mahkemesi'nin ''İş yükünü azaltmak ve verimliliğini arttırmak'' amacıyla yeni bir yapı getiriyor.

Anayasa değişikliği teklifinde, Yüce Divan kararlarına ''Temyiz yolu'' da açılıyor. İkili bir yapı getiren teklife göre, Anayasa Mahkemesi üyelerinden belirlenecek bir grup üye Yüce Divan olarak görev yapacak. Cumhurbaşkanını, Bakanlar Kurulu üyelerini, Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay, Askeri Yargıtay, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Başkan ve üyelerini, Başsavcılarını, Cumhuriyet Başsavcı Vekilini, Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu ve Sayıştay Başkan ve üyelerini görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Yüce Divan sıfatıyla yargılayacak bu mahkemenin kararları mevcut uygulamadaki gibi ''Kesin'' olmayacak. Bu mahkemede alınan kararlar, ''Temyiz mahkemesi'' olarak 15 üyenin görev yaptığı Anayasa Mahkemesi'ne götürülebilecek.  

ÜYE SAYISI 15'E ÇIKARTILIYOR

Anayasa'nın 146. maddesini değiştirerek üye sayısının 11'den 15'e çıkartılmasını öngören teklife göre, üyelerden dördü Yargıtay, üçü Danıştay, birer üye de Askeri Yargıtay, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi ve Sayıştay Genel Kurullarınca en az üç yıl üyelik görevinde bulunmuş kendi başkan ve üyeleri arasından üye tam sayılarının salt çoğunluğu ve gizli oyla seçilecek.

Bu kurumların Başkan ve üyesi olmamak şartıyla; ikisi valilik, rektörlük, müsteşarlık, müsteşar yardımcılığı görevlerinde en az üç yıl bulunmuş olanlar arasından, biri de Anayasa, İdare, Ceza Hukuku veya Ekonomi ve Maliye alanlarında en az oniki yıl öğretim üyeliği yapmış profesör ve doçentlerden olmak üzere üç üye Türkiye Büyük Millet Meclisi'nce gizli oyla seçilecek. Cumhurbaşkanı da biri aynı niteliklere sahip  profesör ve doçentler arasından, biri de onbeş yıl avukatlık yapmış olanlar arasından olmak üzere iki üyeyi belirleyecek.

Teklifte yeralan bir geçici madde ile bu Anayasa değişikliğinin yayımlandığı tarihte Anayasa Mahkemesi'nde yedek üye olanlar asıl üyeliğe geçmiş sayılacak.

Yalova'nın, Anayasa'nın 149. maddesinde de değişiklik öngören teklifi, Anayasa Mahkemesi'nin karar oylamalarında eşitlik durumunda en kıdemsiz üyenin görüşme ve oylamaya katılamayacağına ilişkin  yeni bir düzenleme de getiriyor.

YÜRÜRLÜĞÜN DURDURULMASI

Anayasa'nın 153. maddesini de değiştiren teklif ile ''Yürürlüğün durdurulması'' kararları yasal hale getiriliyor. Buna göre, Anayasa Mahkemesi, Anayasa'ya aykırılık konusunda güçlü belirtiler bulunması ve uygulanması durumunda sonradan giderilmesi olanaksız durum ve zararların önlenmesi bakımından yürürlüğün durdurulmasına karar verebilecek. İptal edilen yasa, KHK ve TBMM içtüzüğü hükümleri, iptal kararının verildiği gün yürürlükten kalkacak. Gereken durumlarda Anayasa Mahkemesi iptal hükmünün yürürlüğe gireceği tarihi ayrıca kararlaştırabilecek. Bu tarih, kararın Resmi Gazete'de yayımlandığı günden başlayarak bir yılı geçemeyecek.     

''İŞ YÜKÜ ÇOK AĞIR''

Yalova, değişiklik teklifi ile ilgili bilgi verirken, Anayasa Mahkemesi'nin iş yükünün çok ağır olduğunu, gündeminde bine yakın dosyanın bulunduğunu, üyelerin sayısının arttırılmasının iş yükünün azaltılmasına katkısı olacağına inandığını kaydetti. Mahkeme'nin  ''Enerji piyasasından, mal rejimine'' kadar farklı birçok konuda karar verme durumunda kaldığını da belirten Yalova, uzmanlaşma ya da ilgili kurumlardan danışmanlık hizmeti alabilmenin yolunun da açılması gerektiğini söyledi.
 (aa)