Asteroid 1950 DA’nın, 16 Mart 2880 yılında dünyaya çarpması muhtemel. Çarpma olasılığı 1/300, ama asteroid küçük olduğu için yörüngesinden sapma Dünya’ya yönelme ihtimalı yüksek.

İlk kez 1950 yılında saptanan asteroid üzerine Science dergisinde çıkan ayrıntılı raporlar karşısında, Arizona Üniversitesi’nden Joseph Spitale, çarpışmanın, asteroidin yüzeyine püskürtülecek kurum ya da kireçle önlenebileceğini öne sürdü.

Çapı bir kilometreyi bulan Asteroid 1950 DA, Dünya’ya çarptığında büyük bir felakete yol açarak birkaç yüz milyon insanı öldürecek güce sahip. Bu kadar küçük cisimler örneğin diğer bir asteroidin yanından geçerken bile yörüngesinden kayabilecek kadar hassastır.

Eldeki yörünge verilerini değerlendiren Jon Giorgini, astreroid yörüngesinin bir tür yerçekimi rezonansıyla güçlendirildiğini buldu. Buna göre dış etkenler belli bir ölçüyü aşmadıkça asteroid tekrar yörüngesine dönebiliyor.

Fakat benzer işlemlerde gözden kaçırılan faktörler de hesaba katıldığında asteroid yörüngesinin çok dayanıklı olması durumunda bile kendi yörüngesinde savrularak frenlenebileceğini de belirtiyor araştırmacı.

Üç yüzde bir

Astronomlar, hesaplarına güneş rüzgarlarının etkisini, Güneş kutuplarındaki düzleşmeleri, Güneş’teki kütle yoğunluğundaki düşüşü ve gezegen verileriyle birlikte, çapları on kilometreyi geçen 7196 asteroidin yörünge verilerini de değerlendirerek eklediklerinde 2051 asteroidin 2880 yılına dek en azından bir kez 1950 DA’nın yakınından geçeceği ortaya çıktı. Bunlardan 61’inin çok yakından geçerek hareket denklemini etkileyebilecekleri düşünülüyor.

Giorgini ve diğer bilim adamlarının vardıkları sonuca göre asteroidin 16 Mart 2880 yılında dünyaya çarpma olasılığı üç yüzde bir. Bu ihtimal çapları bir kilometreyi aşan diğer asteroidlerin Dünya’ya çarpma olasılıklarından bin kat daha fazla.

Fakat araştırmacılar bir noktayı henüz değerlendiremediler. Asteroidin sıcaklık ışımasına gösterdiği reaksiyon olarak bilinen Yarkovski etkisi asteroidin yüzey yapısı ve dönüş açısına bağlı. Ve her ikisi de bugüne kadar yeterince araştırılmamış.

Spitale’nin önerisi işte bu etkiyi değiştirmeye dayanıyor. Asteroidin üzerine püskürtülecek kurum ya da kireçle, sıcaklık ışımasının zayıflatılabileceğini ya da güçlendirilebileceğini öne sürüyor araştırmacı.

Yörüngesinden saptırma

Ne var ki 1950 DA gibi gökcismi çarpışmasına yönelik önlemler en az bir yüzyıl sonrası için geçerli olabiliyor. Spitale, Yarkovsky etkisinin durdurulabilmesi durumunda çapı bir metreyi aşan bir asteroidin 100 yıl içinde 15 000 km kadar saptırılabileceğini hesaplamış.

Bu etkinin, örneğin asteroid yüzeyinin bir santim kalınlığındaki bir kireç tabakasıyla örtülmesi sonucunda gerçekleştirebileceğini düşünüyor ve bunun için de asteroide 250 000 ton kirecin püskürtülmesi gerekiyor. Spitale bununla birlikte 25 000 ton kirecin bile gözle görülür bir sapmaya neden olabileceğine inanıyor.