Selma KUNAR / ANTALYA, (DHA)

Amerikan Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi NASA yıldızlar, gökadalar, süpernovalar, ilginç gökyüzü olayları ve gama ışın patlamalarını izlemek üzere hazırladığı dört robotik teleskop sisteminden birini Türkiye'ye kuruyor.

Başlangıçta İsrail'e kurulması planlanan teleskop, İsrail'deki çatışmalar nedeniyle Antalya'ya kaydırıldı.

Amerikan Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi NASA'ya ait dört robotik teleskopun ikisi Amerika'ya, birisi Avustralya'ya, sonuncusu da Antalya'ya yerleştirilecek. Dev teleskoplardan Türkiye'ye gelecek olanı Antalya'da TÜBİTAK Ulusal Gözlemevi'nin bulunduğu 2345 metre rakımlı Bakırlıtepe'ye kurulacak. Teleskopun stratejik öneme sahip olduğunu belirten İstanbul Üniversitesi Astronomi Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Dursun Koçer, ‘‘Önce İsrail'e kurulması planlandı. Ancak, İsrail'deki çatışmaların şiddetlenmesi nedeniyle vazgeçildi ve Türkiye seçildi’’ dedi.

ABD'nin Michigan Üniversitesi ile NASA'nın ortak projesi olan dört robotik radyoteleskop sisteminden birinin Türkiye'ye kurulması için Şubat ayında Antalya'ya gelen ABD'li bilimadamları Bakırlıtepe'de inceleme yaptı.

Türkiye'ye sıfır maliyeti olan Robotic Optical Transient Search Experiment (ROTE) olarak adlandırılan teleskop, her gece gökyüzünü iki kez tarayacak. Katalog hazırlama düzenine de sahip olan teleskop, yıldızlar, gökadalar, süpernovalar, ilginç gökyüzü olayları ve gama ışın patlamalarını belirlemede kullanılacak. Teleskopla, Ortadoğu, Balkanlar, Avrupa ve Rusya'nın üzerine düşen alan izlenecek. Bilimadamları, bu dev cihazın, zamanı bilinmeyen ve yeryüzünden gözlenemeyen gama ışınlarının belirlenmesinde büyük yarar sağlayacağına dikkat çektiler.

Kurulacak sistem sayesinde Türkiye'nin uluslararası gözlem kampanyasına katılacağını ifade eden Prof. Dr. Koçer, ‘‘Bu proje sayesinde Türk astronomlar, Amerikalı ve Avrupalı meslektaşlarıyla aynı ortamda çalışma imkánı bulacak. Bu açıdan sistemin ülkemizde kurulması son derece önemli. Yabancı astronomlarla birlikte çalışacak olan Türk astronomların önemli makaleleri de yabancı yayınlarda yer alacak’’ diye konuştu.