Sefa KAPLAN

Demokrat Parti döneminde Bakanlar Kurulu kararıyla vatandaşlıktan atıldığı sanılan ünlü şair Názım Hikmet'in, halen Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olduğu anlaşıldı.

DP döneminde Bakanlar Kurulu kararı ile vatandaşlıktan atıldığı sanılan ünlü şair Názım Hikmet'in, ömrü boyunca ve halen Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olduğu anlaşıldı. Dönemin bakanlar kurulu ile ünlü şair değil, hiç yaşamamış olan ‘‘Nazım Hikmet’’ vatandaşlıktan çıkarılmış.

‘Pasaportsuz olarak İstanbul’dan Romanya'ya kaçan ve oradan da Moskova'ya giderek havaalanında memleketi aleyhine beyanatta bulunduğu ve müteakiben radyo yayınlarında Türkiye'nin hükümet şekli ve hükümeti idare edenler aleyhinde geniş propaganda kampanyasına girişerek komünizmi yaymak maksadını güden neşriyatıyle Sovyet hükümetinin verdiği hizmeti ifa etmekte olan maruf komünist Názım Hikmet Ran'ın, kendisine bu hizmeti terk etmesi konusunda yapılacak tebligatın da bir fayda vermeyeceği mülahaza edildiğinden Türk vatandaşlığından çıkarılması; İçişleri Bakanlığı'nın 257.1951 tarihli ve 40945 sayılı yazısı üzerine, 1312 sayılı kanunun 10. maddesine göre, Bakanlar Kurulu'nca 25.7.1951 tarihinde kararlaştırılmıştır.'' Ne bakanlar kurulu, ne de polis farkında değildi ama 15 Ağustos 1951 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren bu karar, ünlü şair Názım Hikmet'i değil, hiç yaşamamış birisini Türk vatandaşlığından çıkartıyordu. Çünkü Názım Hikmet'in nüfustaki gerçek ismi Mehmet Názım Ran'dı. Bu bilgiler, NTV'de dün gece yayımlanan ‘‘Vatandaş Názım Hikmet’’ başlıklı belgeselde yer aldı. İşin daha da ilginç tarafı, 15 Ağustos 1951 lımında Resmi Gazete'de yayımlanan karardan sonra hiçbir işlemin yapılmamış olması. Çünkü bu konuda nüfus kütüğünde herhangi bir kayıt bulunmuyor. Halbuki, vatandaşlıktan çıkartılmak, nüfus kütüklerinden de silinmek anlamına geliyor. Oysa Názım Hikmet, resmi kayıtlara göre hálá ve halen Türk vatandaşı. İstanbul ili Kadıköy ilçesi Feneryolu Mahallesi'nde, Hikmet ve Ayşe Celile'nin oğlu, 2 Ocak 1317 Selanik doğumlu Mehmet Názım Ran olarak kayıtlı. Üstelik 100 yaşında ve sağ olarak görülüyor.

Zaten yanlış karar

İstanbul Baro Başkanı Yücel Sayman, 1951'deki bakanlar kurulu kararının da hukuki açıdan sakat olduğunu belirtti, şunları söyledi: ‘‘O zaman yürürlükte olan Vatandaşlık Yasası'nın 10. maddesine göre, eğer bir kişi, bir yabancı devletin askerlik dışı bir hizmetinde görev yapıyorsa ve hükümet ona belirli bir süre içinde bu görevi bırakmasını ihtar etmesine rağmen, o süre içinde makûl bir neden olmasına rağmen bırakmamışsa, bakanlar kurulu vatandaşlıktan ıskat kararı alabilirdi. Bu işlemin yapılabilmesi için, ‘O görevi bırak’ diye bir ihtarın yapılmış olması, gerekirdi, bu yapılmamış. Hatta, ‘Kendisine ihtar edilse, bırakması istense bırakmayacağı anlaşıldığından’ denilmiş. Böyle bir hukuk anlayışı olmaz.