Başbakan Bülent Ecevit'in kamuoyundaki tepkiler üzerine ‘‘Makul düzeye çekeceğiz’’ dediği Emlak Vergisi'ndeki aşırı artışları frenlemek için hazırlanan tasarı, önceki gece TBMM'de benimsenerek yasalaştı.

Yasayla, Emlak Vergisi mükellefi olup da şimdiye kadar beyanda bulunmayıp vergi borçlarını ödemeyenlere de sınırlı ve koşullu af sağlanıyor. Bunlar, son 4 yıllık Emlak Vergilerini yüzde 50 fazlasıyla ödeyerek kaçak durumdan kurtulabilecekler. Yasada zaman aşımı gözetilmeden 15 yıla kadar uzatılan af Maliye Bakanı Sümer Oral'ın önergesiyle 4 yıl gibi uygulanabilir bir süreyle çerçevelendi.

18 milyon yükümlüyü ilgilendiren yeni düzenlemeler ise şu hükümleri getiriyor:

Yükümlülerin dört yılda bir taşınmazın değerini gösterdiği beyan sistemi kaldırıldı. Basitliği sağlamak için rayiç bedel yerine, inşaat maliyetlerine göre belirlenecek vergi değeri getirildi. Yasaya göre, takdir komisyonları, arsa ve arazilerin birim değer tespitini dört yılda bir yapacak. Bakanlar Kurulu, bu süreyi sekiz yıla kadar çıkarabileceği gibi iki yıla kadar da indirebilecek.

Mayıs ayına kadar verilmek zorunda ilk taksit için, 2001 yılı emlak vergisine esas bedeller, yüzde 53.2 oranında arttırılacak. Bu oran, her yıl enflasyona göre hesaplanan ve 2002 için yüzde 53.2 olarak belirlenen ‘yeniden değerleme oranını’ ifade ediyor. Eğer yükümlü, Büyükşehir Belediye sınırlarında ikamet ediyorsa, Emlak Vergisi'ni, sözkonusu hesaplama sonuçu bulunan değerin binde 2'si oranında ödeyecek.

İlk taksitte bu yöntem izlenirken, fahiş ve çelişkili olması nedeniyle, yükümlülerin yoğun şikayetlerin neden olan Takdir Komisyonları değerleri, tekrar gözden geçirilecek. Kasım ayında ödenmesi gereken emlak vergisi ikinci taksidinde, Takdir Komisyonları'nın yasa gereği yaptığı yeni değerlendirme ışığında bulunan değerler esas alınacak.

Bu değer üzerinden birinci taksit için ödenen vergi düşülecek. Kalan kısım 2002 yılı kasım ayı içinde ikinci taksit olarak ödenecek. Maliye ile Bayındırlık ve İskan Bakanlıkları bina normal inşaat maliyet bedellerini, uygulanacağı yıldan dört ay önce ortaklaşa saptayacak. Yasaya göre, Ankara, İzmit ve İçel büyükşehir belediyelerinin İller Bankası'na olan borçları da bir yıl içinde vergi gelirlerinden tahsil edilecek.

Takdir komisyonlarının kararına karşı ilgili kuruluşlar 15 gün içinde ilgili vergi mahkemesinde itirazda bulunabilecek. Kesinleşen arsa ve arazi birim değerleri, ilgili belediyelerde ve muhtarlıklarda uygun bir yere asılacak, Mayıs ayı sonuna kadar ilan edilecek.