Birbirlerine oldukça sadık tek canlı olan denizatları filin burnuna, atın kafasına, kanguru kesesine ve maymun kuyruğuna sahipler.

Dünya üzerinde az sayıda hayvan, denizatı kadar ilginç ve büyüleyici gözükür. Deniz atı, atın düzleştirilmiş kafasına, kertenkelenin güvensiz gözlerine, filin uzun burnuna, kangurunun kesesine ve maymunun her yere uzanan kuyruğuna sahiptir.

Denizatları ilginç bir biyolojik yapıya sahipler: Yiyecek kaynaklarındaki geçici azalmalara ve deniz sıcaklığındaki değişimlere bedenleri kolay uyum sağlıyor.

Pek minikleri olduğu gibi, büyükleri bizleri daha da şaşırtır. Cinslerine göre 2.54 cm- 25.4 cm arası boylarında denizatları vardır ve ağırlıkları da 14 gr-140 gr arasında değişir.

Ancak denizatları mideleri olmadığı için yiyecek depolayamazlar ve neredeyse durmadan yemek zorunda kalırlar. 2 haftalık bir denizatı, günde kendisinin 25 kat ağırlığına eşit, 3,600 yavru karides tüketebilir.

Her sabah dans

Denizatları eşleşme huyları nedeniyle de özeller. Özenle hazırlanan baştan çıkarma merasimlerinde tanıştıktan sonra kimi deniz atları yaşamlarını çift olarak sürdürüyor.

Çiftler her sabah 5 dakikadan 4 saate kadar sürebilen danslarla birbirilerini karşılarlar. Daha sonra bunu eş zamanlı hareketlerle ve vücut rengindeki değişimlerle tamamlayarak ayrılırlar.

Çiftler arasındaki çiftleşme ise tamamen dünya düzeninin dışında. Dişi yumurtalarını erkeğin kesesinin içine bırakır. Yumurtalar burda döllenir ve 10 günden 6 haftaya kadar, (türün boyutlarına bağlı olarak) kuluçkada kalır.

Sonunda erkek doğum sancıları ve ağrıdan kıvranmalarla işi sonlandırır. Belirli deniz atlarının doğurganlıkları hayatta kalmalarını zorlaştırır. Eğer çiftlerden biri ölür veya avlanırsa, diğer eş bazen haftalarca doğurmayı bırakır.

Korumaya alınıyorlar

Denizatları gereksiz yere avlanmalaır nedeniyle bazı bölelerde tehlike altında bulunuyor. ABD New Orleans’ta bulunan ‘Auduson Aquarium of the Americas’da (www.auduboninstitute.org) denizatlarının sihirli dünyası sergileniyor.

Dünya Koruma Birliği deniz atlarını ve ailesini tehlike altında olarak tanımlıyor. Çin, Endonezya ve Filipinler’de yılda yetiştirilen milyonlarca deniz atı, cinsel iktidarsızlıktan solunum yetmezliklerine kadar bir çok hastalığın geleneksel tedavisinde kullanılıyor. Bunlarla birlikte hava kirliliği, kıyı seviyesinin yükseklik değişimi ve zarar verici avlanma yöntemleri, deniz atlarının yaşadıkları ve çiftleştikleri sığ kıyı sularındaki mercan kayalıklarını ve deniz yosunlarını yok ediyorlar.

Koruma altında deniz atlarını büyütmekse problemli. Akvaryum’daki yardımcı küratör Lance Ripley, Discover dergisine yaptığı açıklamada ‘‘Düzgün bir şekilde yemek yemelerini sağlamak çok zor. Görüntü onlar için herşey demek’’ diyor. Çünkü deniz atları renge ve harekete karşı çok duyarlılar ve yiyecekleri hareket halindeki bir su akımının içine yerleştirilmezse asla yemiyorlar.

Akvaryum, koruyarak büyüttüğü bir çok deniz atı türüyle büyük başarı sağladı. Bu olay, deniz atlarının doğal ortamlarında daha iyi korunmalarının sağlanmasında ve biyolojilerinin daha derin incelenmesinde önemli bir fırsat yaratıyor.