Orhan Pamuk bu kez de son kitabı ‘‘Kar’’da öne sürdüğü siyasal tesbitleriyle tartışma gündemine geldi. Bunların en çarpıcılarından biri de; ‘‘Bütün askeri darbelerden sonra aslında herkes gizlice sevinir’’ şeklindeki tezi oldu.

Bu konuda görüşlerini sorduğumuz pek çok edebiyatçı bu tartışmanın dışında kalmayı tercih ettiklerini söylerken, bir kısmı da askeri darbe ve sol düşünce konusunda Orhan Pamuk'u muhatap kabul etmedilerini öne sürdüler.

Ertuğrul Özkök

Oh, hayatım kurtuldu demiştim

Rahmetli babam sıkı bir Demokrat Partili'ydi. Ama 27 Mayıs sabahı onun ‘‘Memleket için hayırlı oldu evladım’’ dediğini hatırlıyorum. Adnan Menderes'in asıldığı günün gecesi ise evimizde Kuran okundu. Ben 27 Mayıs İhtilali'ni Türkiye'de siyasi hayattaki bütün kötülüklerin başladığı olay olarak kabul ediyorum. Ama 12 Eylül sabahı için duygularım tamamen farklıydı. Askeri müdahaleyi, İzmir'e giderken sabaha karşı Bornova kavşağında bindiğim otobüsü durduran tanklardan öğrendim. O anda içimden gelen ilk ses şu oldu: ‘‘Oh, hayatım kurtuldu.’’ Arkasından bir başka ses ‘‘Ama sen demokrat birisin’’ dedi. Ne yalan söyliyeyim, ilk ses ötekini bastırdı. Şuna hálá inanıyorum. 12 Eylül askeri müdahalesi hayatımı kurtardı. Bedrettim Cömert benim kadar şanslı değildi, o öldü. Hiç bir demokratlık sansürü, içimdeki bu gerçeği örtemez. Bazılarında örtüyorsa, bilin yalan söylüyordur.

Oktay Ekşi

DP’den kurtuluşa sevindim

27 Mayıs'tan sonra Türkiye'de gerçekten çok büyük bir ferahlama oldu. Darbeye sevinmekten çok Demokrat Parti'nin baskı rejiminden kurtulmanın sevincini yaşadım. 12 Eylül'de de üç sokak serserisi gencin kimi, nerede, nasıl öldüreceğinin bilinmediği günlerden evimize huzurla dönebileceğimiz günlere geçtik diye sevindik.

Taha Akyol

Zamanla karşı çıkılır

Her askeri darbeden sonra sevinenler de olmuştur, bir o kadar üzülenler de. Mesela 27 Mayıs azınlığın sevindiği, çoğunluğun üzüldüğü bir darbedir. 12 Mart solun ve Adalet Partisi'nin üzüldüğü, ortanın solunun karşı çıktığı bir darbedir. 12 Eylül başlangıçta terör sebebiyle çoğunlukla bir memnuniyet yaratsa da zamanla nasıl karşı çıkıldığını biliyoruz.

Oya Baydar

Aptalca bir iddia

Bütün askeri darbelerde içeri girmiş, işkence görmüş, yurt dışına çıkmak zorunda kalmış biri olarak böyle bir sevinci duyduğumu söylemek her şeyden önce aptalca olurdu. Şahıs olarak sevinmediğim gibi çevremde de böyle insanları görmedim.

Toktamış Ateş

Bu duyguyu abartmayın

Evrensel olarak bu cümlenin herhangi bir manası olduğunu zannetmiyorum. Fakat Türkiye'deki darbelere baktığım zaman her darbenin toplumdaki abartılmış bir gerilim ortamında gerçekleştiğini görüyoruz. Ve güvenlik duygusundan yoksun kalmış insanların, hangi yanda olursa olsunlar belli bir rahatlık hissettiklerini düşünebiliriz. Ancak bu duyguyu fazla abartmamak gerekir. Zira darbeler kimileri için de denizin tükenmesi demektir.

Serdar Turgut

Türkiye bu sevinci hep yaşadı

Türkiye bunu hep yaşadı ve ben bunun doğru olduğuna inanıyorum. Sevinme nedenlerimiz farklı da olsa her darbenin sevineni vardır.