|
Askeri kökenli yaralanmaların yaklaşık %30’unu patlamalardan kaynaklanan yanıklar oluşturuyor, yüzeysel yanıklar bile askerler üzerinde son derece olumsuz bir etki yaratıyor.
Yanıklardan etkilenme sayısının bu denli yüksek olması, patlama sonucunda çevreye yayılan ısı ve sıcak gazların şarapnelden çok daha geniş bir alana zarar vermesinden kaynaklanıyor. Bu tür yanmalarda en çok yüz ve eller etkilenebiliyor.
Eldiven ve pamuklu başlıklar bedenin bu kesimlerini bir ölçüde korusa da, ağırlık yaptığı ve devinimi engellediği gerekçesiyle, askerler bunları kullanmaya pek yanaşmıyorlar.
Yüzde 80 etkili
Şimdi ise, İngiltere Kimyasal ve Biyolojik Savunma Laboratuvarı uzmanları, patlama sonucunda yayılan ısıyı yaklaşık %80 oranında kesen bir deri kremi geliştirdi. Araştırmacılar, gliserin ve çinko oksitten oluşan standart bir krem karışımına, belli bir boyutta kızılaltı ışınımı yansıtan çok ince titanyum dioksit parçacıkları eklediler.
Ancak patlamalar sonucunda çevreye kızgın gazlar da saçıldığından, kremin kızılaltı ışınımı yansıtıyor olması yeterli değildi. Bunun için ekip, setil alkol adı verilen ve genelde derinin yandığı sıcaklık olan 47 derecede eriyen, bir katkı maddesini de bileşime ekledi. New Scientist’tde yayımlanan habere göre, böylelikle sıcak gaz kremle temas ettiğinde ısı eriyen setil alkole karışarak yok oluyor. Setil alkolün erimesi için gerekli olan enerji miktarı yüksek olduğundan, patlamadan kaynaklanan ısının büyük bir bölümünü emebiliyor. Patlama dalgası geçince, eriyen katkı maddesi soğuyup katılaştıkça emdiği ısıyı çok daha yavaş ve güvenli bir biçimde yeniden çevreye yansıtıyor. |