Anayasa'nın 175. maddesinde iki durum olduğunu kaydeden Türk, TBMM'nin anayasa değişikliklerine ilişkin kanunları kabul ederken, halkoylamasına gidilmesi durumunda hangi maddelerin birlikte, hangi maddelerin ayrı ayrı oylanacağını karar bağladığını anlattı. Bu iki yetkinin birbirini engellemeyecek şekilde yorumlanması gereğine işareteden Türk, şunları söyledi:

''Her iki organın yetkilerini uygulama alanı olmalıdır. Oysa Cumhurbaşkanı, TBMM'de kabul edilen Anayasa değişikliklerinin 34 maddesinden birini halkoylamasına sunmaktadır. Bu, milletvekili maaşlarını düzenleyen maddedir. Şüphesiz bu madde, çok tartışmaya elverişlidir. Ancak, TBMM'nin kabul ettiği Anayasa değişikliği kanunun35. maddesinde, (bu kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer ve halkoylamasına sunulması halinde tümüyle oylanır) hükmü yer almaktadır.

TBMM, Anayasa'nın 175. maddesindeki yetkisini kullanırken,halkoylamasına gidilmesi durumunda bunun bir bütün olarak yapılacağınıhükme bağlamıştır. Bu maddenin yarısını geçerli, yarını geçersiz saymak mümkün değildir. Bu bakımdan, Sayın Cumhurbaşkanı, halkoylamasına sunma seçeneğini benimsediğine göre tümünü sunması gerekirdi. 175. maddenin kendi içinde, organlar arasında bir denge vardır. Burada, Cumhurbaşkanın iradesi, Meclis'in iradesinin önüne geçmiş durumdadır.''
   
TÜRK: REFERANDUM LÜKS

Türk, halkoylamasına gidilme için öngörülen 120 gün içinde TBMM'nin elinde bu durumdan çıkmak için önemli bir fırsat bulunduğuna işaret ederek, şöyle devam etti:

''Halkoylaması, Türkiye'nin içinde bulunduğu ekonomik kriz ve dünyanın karşı karşıya olduğu savaş ortamında Türkiye için bir lükstür. Bu bakımdan, umuyorum ki önümüzdeki günlerde Anayasa'nın 86. maddesiyle ilgili değişiklik teklifinin ilk halini benimseyerek, yeterli imza ile TBMM Başkanlığı'na sunulur, en kısa zamanda yasalaşırsa, halkoylaması konusu ortadan kalkar. Sorunun çözümünün en doğru yolu budur.''

Türk, ''Cumhurbaşkanı'nın tutumunu haklı buluyor musunuz?'' sorusuna, ''Benim kişisel görüşüm de 86. maddede ikinci görüşmede yapılan değişiklik isabetli olmamıştır'' dedi. 

 Bir gazetecinin, ''Erken seçim isteyen muhalefet, bu değişikliği niye desteklesin?'' sorusuna ise Türk, şu karşılığı verdi:''Anayasa değişiklikleri, Hükümet tasarısı değil Meclis'in işidir. Anayasa değişiklikleri de TBMM'de siyasi partilerin desteği ile gerçekleşmiştir. Bu demokratik rejim için önemli bir aşamadır. Aynı şekilde, yapılmış olan bir hatadan dönme olanağı vardır. TBMM geçen hafta bir kanunla da olsa bunu düzeltme yoluna gitmiştir. Ama Cumhurbaşkanı'nın bunu yeterli görmediği anlaşılıyor. Doğru olan da 86. maddenin ilk haliyle kabul edilmesidir. Bu gerek halkın gerekse Cumhurbaşkanı'nın halkoylamasından beklediğini de karşılamış olur.''

TBMM BAŞKANI İZGİ: HAYAL KIRIKLIĞI İÇİNDEYİM

TBMM Başkanı Ömer İzgi, milletvekili ödenek ve yolluklarıyla ilgili Anayasa'nın 86. maddesini değiştireceklerini  kendisinin ve Başbakan Bülent Ecevit'in açıkladığını, bundan sonra TBMM'nin de bir yasa çıkarttığını anımsatarak, referandum kararından dolayı ''Hayal kırıklığı'' içinde olduğunu bildirdi. İzgi, yeni bir değişiklik yaparak, referandumu konusuz bırakacaklarını söyledi.

MECLİS'E İADE EDEBİLİRDİ

BARO: BUNALIMDAN ÇIKMANIN YOLU SEÇİM

Türkiye Barolar Birliği Başkanı Özdemir Özok, ''TBMM'nin, içine kendi kararıyla düştüğü bu bunalımdan çıkış yolunun seçim olduğunu'' belirterek, milletvekili maaşının da yapılacak seçimde halka sorulabileceğini kaydetti. Özdemir Özok, Cumhurbaşkanı Sezer'in, Anayasa değişikliği paketinionaylarken, milletvekili maaşlarıyla ilgili değişiklik maddesini referanduma götürme kararının, ''halkın istemleri doğrultusunda verilen haklı bir karar'' olduğunu belirtti. Seçimle ülkede yeni bir güven ortamının doğacağını belirten Özok, şöyle devam etti: ''Unutulmaması gerekir ki, seçimin getireceği harcamadan kaçmakla ne döviz kuru indirilebilmiş ne de milyonlarca işsizin sorununa çare getirilebilmiştir. Üstelik her geçen gün bu sorunlar giderek ağırlaşmaktadır. Seçimin en azından güven tazeleme açısından büyük bir yarar sağlayacağı açıktır.

İzgi, hukuk anlayışının böyle bir referandum kararını uygun görmediğini bildirerek, ''Cumhurbaşkanı Sezer'in 86. madde değişikliğini bir kez daha görüşülmek üzere Meclis'e iadesi daha uygun olurdu. Ancak devlet adamlarına yakışan düşündüğünü yutkunmamak, yanlış kalsa da düşüncesini ortaya atmaktır'' dedi.

Devlet adamlığında,inat ve küsmenin olamayacağını ifade eden İzgi, Anayasa değişikliği çalışmalarına hız vererek en kısa sürede yeni bir değişiklik teklifinin gündeme geleceğini söyledi. DYP Genel Başkanı Tansu Çiller'in kendisine sunduğu teklif üzerinde çalışacaklarını kaydeden İzgi, referanduma gitmeye gerek kalmadan bu sorunun çözüleceğine inandığını ifade etti.

Muhalefet partilerinin referandumla seçimi birleştirme olasılığı ortada iken yeni bir değişikliği desteklemesini bekleyip beklemediği sorusu üzerine İzgi, DYP'nin bu konuda bir değişiklik hazırladığını yineledi. İzgi, bu nedenle herhangi bir muhalefet partisinin seçime gitme isteğiyle ortaya çıkacağını sanmadığını bildirerek, ''Sonuç da alınması mümkün değil o yolla'' diye konuştu.     

DYP: YENİ DÜZENLEME YAPILMALI

DYP Grup Başkanvekili Ali Rıza Gönül, milletvekili maaş ve özlük haklarına ilişkin düzenlemede, toplum katında destek bulacak yeni bir şekillendirmeye gidilmesi gerektiğini bildirdi.

Ali Rıza Gönül, Parlamento'da düzenlediği basın toplantısında, Cumhurbaşkanı'nın, Anayasa'nın 86. maddesinde değişiklik yapan düzenlemeyi referanduma götürme kararına ilişkin olarak, şunları söyledi:

"Milletvekili maaş ve özlük haklarını düzenleyen çerçeve 27'inci maddenin kabulünden sonra kamuoyunda oluşan tepkileri değerlendiren ve bunun yanlışlığına inanan DYP, Genel Başkan Tansu Çiller'in talimatları doğrultusunda, tekrar üzerinde uzlaşılan metne dönülmesi yolunda bir karar almıştır."

Gönül, DYP olarak, kamu vicdanında yer bulmayan düzenlemenin, ''eski şekline dönülmesi veya toplum katında destek bulacak bir yeni şekillendirmeye gidilmesi'' suretiyle düzeltilmesini istediklerini söyledi.    

KUTAN: REFERANDUMLA BİRLİKTE SEÇİM YAPILSIN

Saadet Partisi (SP) Genel Başkanı Recai Kutan, Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer'in, milletvekillerinin özlük haklarına ilişkin düzenlemeyi referanduma götürmesi konusunda, ''Doğru olan, bu referandumla birlikte genel seçimin yapılmasıdır'' dedi.

Kutan, partisinin TBMM Grup Toplantısı'nda yaptığı konuşmada, milletin SP'den başka tutunacak dalının kalmadığını savundu. Vatandaşın güvenini kaybedenlerin, milleti aç, açık ve itibarsız koyanların şimdi de onu, sonu belli olmayan maceraların içine sürüklediklerini ileri süren Kutan, buna izin vermeyeceklerini bildirdi.

Kutan, şöyle konuştu: ''Türkiye'nin içinde bulunduğu bu içler acısı durum, dünyanın geldiği nokta, terör ve küresel savaş tehdidi, SP'nin barışçı söylemi tüm insanlar için güvenlik, ekmek ve özgürlük talep eden programının önemini bir kez daha ortaya koymuştur. Şimdi bize düşen, bunları insanlara, tüm dünyaya anlatmaktır. Bu hükümet herşeyi yanlış yapıyor, her konuda hata yapıyor.

Milletvekilleri özlük hakları konusunu yersiz ve zamansız gündeme getirerek siyaset kurumunun daha da yıpranmasına neden olmuştur. Şimdi referandumla millet ile milletvekilleri karşı karşıya getiriliyor. Bu yanlıştır. Doğru olan, bu referandumla birlikte genel seçim yapılmasıdır. Bu şekilde ülke ekonomisini ve siyaset kurumunu tahrip eden bu hükümetten kurtuluruz.''

AK PARTİ: KARAR POPÜLİZM

Ak Parti Grup Başkanvekili Salih Kapusuz, referandum kararını ''büyük bir popülizm'' olarak değerlendirdi.     Kapusuz, Anayasa'nın 86. maddesindeki değişiklik ile ''yanlış yapan''  TBMM'nin bu hatasını fark ederek hemen bir yasal düzenleme yaptığını, ayrıca kamuoyuna ''yapılacak ikinci Anayasa değişiklik paketinde 86. maddeyi değiştireceğini'' deklare ettiğini kaydetti.

Saadet Partisi (SP) Genel Başkanı Recai Kutan, Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer'in, milletvekillerinin özlük haklarına ilişkin düzenlemeyi referanduma götürmesi konusunda, ''Doğru olan, bu referandumla birlikte genel seçimin yapılmasıdır'' dedi.

OKUYAN: MADDİ KÜLFET GETİRİR

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Yaşar Okuyan, Anayasa değişikliğinde bir maddenin referanduma sunulmasının, Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer'in takdir hakkını kullanması olarak değerlendirilebileceğini ifade ederek, ''Ancak bir referandumun Türkiye'nin şu andaki şartları içinde maddi olarak bir külfet getirmesi mevcut'' dedi.  

Okuyan, bir gazetecinin, Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer'in, Anayasa değişikliğinde, milletvekillerinin özlük haklarını düzenleyen maddesini referanduma götürme kararı aldığını hatırlatarak,  ''Referanduma gitmemenin bir yolu var mı?'' şeklindeki sorusu üzerine,şunları söyledi:  

''Milletvekillerinin özlük hakları ile ilgili maddede, daha sonra yapılan değişikliğin de sayın Cumhurbaşkanı tarafından dikkate alınacağını ümit ediyorum. Bu konuda, zannediyorum, bugünkü Bakanlar Kurulu toplantısında da bir değerlendirilme yapılacaktır. ''