|
Ekonomik krizin patlak verdiği şubattan bu yana, devalüasyona bağlı olarak yaşanan zam dalgası sonucunda, elektrik, su, telefon, tüpgaz gibi "olmazsa olmaz" nitelikteki giderlerin aylık asgari tutarı, yüzde 100'ün üzerindeki artışla 123 milyon liraya ulaşarak, asgari ücreti yakaladı.
Dört kişilik bir ailenin ortalama tüketim miktarları esas alındığında zorunlu
harcamalara ilişkin faturalarda, şubat-ekim döneminde meydana gelen artışlar şöyle:
Telefon: Ayda ortalama 300 kontörlük telefon görüşmesi yapan bir ailenin aylık faturası şubat ayındaki 8 milyon 430 bin lira tutarından ekimde 12 milyon 390 bin liraya ulaştı.
Türk Telekom, sabit telefon abonelerinden ay boyunca hiç telefon görüşmesi yapmasalar bile 100 kontör karşılığı para alıyor. 100 kontörlük konuşma bedeli de şubat ayındaki 2 milyon 810 bin liradan ekimde 4 milyon 130 bin liraya
ulaştı.
Elektrik: Aylık elektrik tüketiminin ortalama 100 kilovatsaat olduğu varsayılan dört kişilik bir ailenin tüketim bedeli ve vergiler de dahil elektrik faturası
şubattaki 7 milyon 693 bin liralık düzeyinden ekimde 14 milyon 822 bin liraya yükseldi.
Tüpgaz: Ayda 12 kilogramlık bir tüpgaz tükettiği varsayılırsa dört kişilik ailenin bu gideri de 6 milyon 350 bin liradan 15 milyon 100 bin liraya çıktı.
Doğalgaz: Dört kişilik ailenin aylık tüketiminin 150 metreküp olduğu varsayımıyla yapılan hesaplamaya göre de aylık doğalgaz faturası da 27 milyon 689 bin liradan 60 milyon 428 bin liraya ulaştı.
Su: Aylık tüketimi 30 metreküp olan bir aileye ekim ayı fiyatlarıyla 20 milyon liralık su faturası geliyor. Buna göre 4 kişilik bir ailenin zorunlu harcamalara ilişkin aylık faturalarının toplamı 123 milyon liraya ulaştı.
ZAM ŞAMPİYONU TÜPGAZ
Finansal kriz nedeniyle kurların dalgalanmaya bırakılmasıyla hızlı bir devalüasyon ve zincirleme zam dalgası yaşanan şubat-ekim döneminde, telefon konuşma bedeli yüzde 50, elektrik birim fiyatı yüzde 91.1, tüpgaz fiyatı
yüzde 141-146 arasında arttı.
Bu dönemde, doğalgaz da yüzde 118.2 zamlandı.
AKARYAKIT ZAMLARININ ETKİSİ
Yaşanan hayat pahalılığında, tüm sektörler için temel girdi niteliğindeki akaryakıtta devalüasyona bağlı olarak yaşanan yüksek oranlı zamlar etkili oldu. Şubat-ekim döneminde benzin ve motorin fiyatlarındaki artışlar yüzde
100'ü aştı.
Petrol Ofisi verilerine göre, Şubat 2001'de Ankara'da 601 bin 500 lira olan kurşunsuz benzin fiyatı sekiz ayda kümülatif yüzde 100.1 oranında artarak Ekim
2001'de 1 milyon 209 bin liraya, süper benzinin fiyatı yüzde 101.6'lık artışla 602 bin 500 liradan 1 milyon 212 bin liraya, normal benzin fiyatı da yüzde 100.8 oranında artarak 577 bin 200 liradan 1 milyon 159 bin liraya ulaştı.
Motorin fiyatı da yüzde 96.2 oranında artarak 453 bin 100 liradan 889 bin liraya yükseldi. (ANKA) |
