Nuray BABACANSaffet KORKMAZ / ANKARA

Dubleci milletvekilleri her ay milletvekili olarak 3 milyar 200 milyon, emekli olarak da 1 milyar lira olmak üzere toplam 4 milyar 200 milyon lira alıyorlar.

Milletvekillerinin maaşlarında ve emekliliklerinde Anayasa ile getirilen yeni düzenleme, ‘çifte piyango’ tablosunu ortaya çıkardı. Meclis'te 550 milletvekilinden 400'ünün, hem milletvekili, hem de emekli olarak çifte maaş aldığı belirlendi. Bu kişilerin eline ayda 4 milyar 200 milyon lira geçiyor. Yeni düzenleme ile bu maaş en az 6 milyar 200 milyon lira olacak.

2002 Mali Yılı Bütçe Kanun Tasarısı taslağını hazırlayan Maliye Bakanlığı, milletvekilleri ile ilgili yeni düzenleme üzerine çalışmalarını hızlandırdı. Bakanlığın, yeni düzenlemenin bütçeye getireceği ek yükü hesaplamaya başladı. TBMM bürokrasisi de milletvekili ve emeklilere ödenen rakamları tek tek hesaplayarak, Meclis bütçesinde ‘‘Maaş ödemeleri’’ için gerekli miktarı belirlemeye çalışıyor. Yapılan çalışmalar sonunda ortaya şu tablo çıktı:

Meclis, 400 milletvekiline çifte maaş ödüyor. Bu kişiler, her ay milletvekili olarak 3 milyar 200 milyon, emekli olarak da 1 milyar lira olmak üzere toplam 4 milyar 200 milyon lira maaş alıyorlar. Anayasa değişikliği sonucu yapılacak hesaplama ile bu kişilerin aylık maaşları 4.5 milyar liraya, emekli maaşları da 1 milyar 700 milyon liraya yükselecek. Çifte maaşlı vekillerin eline böylece ayda 6 milyar 200 milyon lira geçecek.

Meclis, her ay 3 bin 500 kişiye emekli maaşı ödüyor. Bir emekli, herhangi bir kamu kuruluşunda çalışmıyorsa ayda 1 milyar 760 milyon lira maaş alıyor. Yeni düzenleme sonunda bunların maaşı 2 milyar 560 milyon liraya çıkacak. Herhangi bir kamu kuruluşunda çalışan emekliler ise ayda 1 milyar lira yerine 1 milyar 700 milyon lira alacaklar.

EN YÜKSEK İŞTİRAKÇİ KİM?

Anayasa'da yapılan değişiklik ile milletvekili maaşları, ‘‘En yüksek devlet memuru maaşı’’ yerine, ‘‘En yüksek Emekli Sandığı iştirakçisinin maaşı’’ esas alınarak hesaplanacak. Milletvekilleri, bu kişinin, Genelkurmay Başkanı olduğunu açıkladılar. Ancak kulislerde, ‘‘En yüksek Emekli Sandığı iştirakçisi’’nin Merkez Bankası Başkanı olduğu iddiaları dolaşıyor. Merkez Bankası Başkanı'nın maaşı ise 5.5 milyar lira.

SEÇİLMİŞLERİN DURUMU

En son çıkarılan ‘‘Emeklilik Yasası’’ndaki bir madde de kulislerde konuşuluyor. Bu yasada bulunan, ‘‘Seçilmişlerin maaşı’’ tanımına belediye başkanları, belediye meclisi üyeleri, il genel meclisi üyeleri ve muhtarlar giriyor. Milletvekili maaşlarında yapılan yeni düzenlemenin, ‘‘Uyum yasası’’ ile bu kişilerin maaşlarını da aynı oranda artıracağı ileri sürülüyor. Bu durumda, zammın bütçeye getireceği yükün trilyonları aşacağı belirtiliyor.

Askerler iki kez gizli zam aldı

ANAP milletvekili Ekrem Pakdemirli, milletvekili maaşlarına yapılan zam konusunun abartıldığını belirtirken, ‘‘askerlerin iki defa gizli kararname ile zam aldıklarını’’ öne sürdü. Daha önce milletvekili maaşının Başbakanlık Müsteşarı'nın maaşıyla eşit olduğunu kaydeden Pakdemirli, ‘‘Başbakanlık müsteşarının sözleşmeli olması ve değişik şartlarda maaş almaya başlamasıyla bu madde geçerliliğini kaybetti. Onun için Emekli Sandığı'na tabi en yüksek iştirakçinin maaşına uyarlanması hükmü getirildi. Genelkurmay Başkanı düşünülerek böyle bir şey yapılmadı. Bu değişiklik otomatik zammı da beraberinde getirmiyor’’ dedi.

Pakdemirli, askerlerin iki kez 'gizli kararname' ile zam aldıklarını öne sürerek, şöyle konuştu: ‘‘Genelkurmay Başkanı'nın maaşını kimse bilmiyor. Genelkurmay Başkanı'nın en yüksek iştirakçi olup olmadığını ben de bilemem. Bunu, Maliye Bakanı bilir. Askerler, iki defa gizli kararname ile zam aldı. Bizim için daha maaş zammı diye bir şey yok. Yapılan son değişiklik ile en yüksek iştirakçinin zammı olacak ifadesi getirildi. Bunun kim olması önemli değil. Eskiden Genelkurmay Başkanı maaşta bir numara değildi.’’

Sadece zam için referandum olur mu?

Anayasa'ya milletvekili maaş artışı hükmünün girmesi, bütün değişiklik paketini tehlikeye düşürdü. Siyasette, Cumhurbaşkanı'nın, Anayasa değişikliğinin istediği maddesini halkoyuna sunma yetkii olup olmadığı tartışılıyor. TBMM Başkanvekili Yüksel Yalova, Anayasa'nın 175. maddesinin, değişikliklerin hangi durumda halkoyuna sunulacağını düzenlediğini anımsattı. Yalova, ‘‘Maddenin son fıkrasında, Anayasa değişikliği tekliflerinde halkoylamasının nasıl olacağının hükme bağlanması isteniyor. Meclis de bu hüküm gereğince, değişikliğin tümünün halkoyuna götürülmesine ilişkin madde koymuştur. Bu nedenle Cumhurbaşkanı, değişikliklerin herhangi bir maddesini değil, tümünü halkoyuna götürebilir’’ görüşünü savundu. Uzlaşma Komisyonu Başkanı Devlet Bakanı Nejat Arseven, Cumhurbaşkanı'nın yasayı onaylayacağına inandığını ve bir sıkıntı doğmayacağını savundu. Anayasa Profesörü Mümtaz Soysal, şu yorumu yaptı: ‘‘İktidar kanadının dayandığı Anayasa'nın 175. maddesindeki fıkra, değişiklik önerisinin Meclis'te, beşte üç oyla kabul edilerek halkoyuna gidilmesi zorunluluğunun doğması durumunda uygulanır. Böyle bir durumda, halkoylmasının yöntemini Meclis'in belirlemesi gerekir. Bunun için de yasaya, halkoyuna sunulması durumunda tümünün oylanacağı maddesi eklenmiştir. Ancak bazılarının iddia ettiği gibi bu hüküm, Cumhurbaşkanı'nın istediği bir maddeyi halkoyuna sunmasına engel değildir.’’