|
SANATSAL yaratıcılıkta dünya çapındaki kısırlığımızı bozmayı başaran üç beş edebiyatçımızla müzisyenimiz de olmasa ne yaparız bilemiyorum.
Orhan Pamuk'un Batı'da, özellikle de Amerika'da keşfedilmeye başlanması biraz olsun yüreğimize su serpiyor.
Onun kitaplarının ilgiyle karşılanması Türk edebiyatı için yeni bir umut kaynağı olabilir.
Orhan Pamuk son yıllarda yetişen en çaplı romancımız. Bir Türk yazarın dünyada değerini kabul ettirmesi kolay değil.
Yaşar Kemal başta olmak üzere birçok yazarımız bunun çilesini çekmiştir.
Batı'nın edebiyat baronları Yaşar Kemal'e bin kere hakkı olan Nobel'i vermemek için yıllardan beri bin dereden su getiriyorlar.
Neden Türk edebiyatçıları dünyada hak ettikleri yerlerde değiller?
Ya da neden Türkiye yeterli sayıda edebiyatçıyı sunamaz dünyaya?
Türk toplumu yeterli kültür düzeyine sahip değil de ondan.
İki örnek vermek istiyorum.
Modern Türk hikáyeciliğinin en önemli kalemlerinden biri olan Sait Faik yazdığı enfes öykülerinin tümünden sadece ve sadece 400 lira kazanabilmiş.
Hadi bugünkü değerle 40 milyar lira diyelim.
Ya kısa ömründe 30'dan fazla roman veren Orhan Kemal kaç lira kazandı tüm yapıtlardan dersiniz?
Topu topu 1 milyon lira.
* * *
Sait Faik ile Orhan Kemal yaşamları boyunca sıkıntılardan, borçtan kurtulamadı.
Cihangir'de Orhan Kemal’in bir müzesi olduğunu, bunu geçen yıl topu topu 750 kişinin gezdiğini biliyor musunuz?
Oğlu Işık Öğütçü yazarın kitaplarını takım halinde bastırmak, bunları okullara ulaştırmak ve öğrencilerin Orhan Kemal'i okuyup tanımasını sağlamak istiyor. Ama Orhan Kemal Kültür ve Sanat Merkezi'nin bunu karşılayacak parasal gücü yok.
Bu projeyi destekleyecek sponsorlar da çıkmadığı için her geçen gün piyasadaki Orhan Kemal külliyatı eriyip gidiyor.
Bunun bir tek nedeni var, Türkiye'de insanlar okumuyor.
İstatistikler bugün kitap okuyanların sayısının 35 yıl öncesine oranla onda bir daha az olduğunu gösteriyor.
Türkiye'deki kütüphanelerde topu topu 25 milyon kitap var.
Bu rakam komşumuz Bulgaristan'da 70 milyon, Almanya'da 170 milyon, Amerika'da ise 1.5 milyar.
Bugünkü nesiller cumhuriyet döneminin yazarlarının adını bile bilmiyor.
* * *
Bugün hálá her üç kız çocuğundan biri, her beş erkek çocuğundan da biri okula gitmiyor Türkiye'de.
Böyle bir ülkede oluşan kültür düzeyi doğal olarak verimli bir edebiyat ortamı yaratamıyor.
Ülkemizde hálá bazı kitaplar sakıncalı gerekçesiyle toplatılıp yakılıyor.
Ben askerliğimi 12 Mart 1971 ara rejimi döneminde Selimiye Muhafız Bölüğü'nde yapmıştım.
Kamyon kamyon kitap getirilip zabıt tutulduktan sonra SEKA'ya yakılmaya gönderilirdi.
Selimiye nizamiyesinden her kamyon çıkışında içim yanardı.
Toplum olarak okumuyoruz, öyle bir kültürümüz yok. Çabamız da yok.
Onun için de yeterli sayıda yazar çıkmıyor toplumumuzdan. Çıkanların da binbir çile içinde geçiyor yaşamları.
|
