Filistin Lideri Yaser Arafat İsrail Dışişleri bakanı Şimon Perez ile görüşmeyi kabul ettiğini açıkladı. Arafat'ın bu adımının arkasında Almanya Dışişleri Bakanı Joska Fisher'in Pazartesi günü bölgeye gelerek başlattığı temasların etkili olduğu tahmin ediliyor.
Görüşme konusunda israrcı davranmayan Şimon Perez'in de Fisher'in devreye girmesinden sonra Ortadoğu Barış görüşmelerinin tekrar ivme kazanması için görüşmeye razı olacağı tahmin ediliyor.
Bu arada taraflar görüşme zeminlerinde anlaşabilme ortamını sağlarken bölgede ateşkes planları üzerinde duruluyor.
ŞARON'UN ATEŞKES ANLAŞMASI PLANI
En yeni plan İsrail Başbakanı Ariel Şaron tarafından önerildi. Şaron, Ha'aretz gazetesinin haberine göre, dün görüştüğü bir Amerikan Kongre heyetine Filistinlilerle bir ateşkes anlaşması imzalamayı önerdi.
Şaron'un planına göre, bu anlaşma, İsrail'in 1949'da savaş sonrasında 4 Arap ülkesi ile imzaladığı ateşkes anlaşmalarının bir benzeri olacak. İsrail bu ülkelerden Mısır ve Ürdün ile daha sonra nihai sınırlarını saptayan barış anlaşmaları yaptı, ancak Suriye ve Lübnan ile halen bu ateşkes anlaşmaları geçerli.
Şaron, planının gerekçesini, ''nihai bir barış anlaşması mümkün değil şu aşamada, en büyük olasılık bir ateşkes anlaşması'' diyerek açıkladı. Şaron, şiddeti sona erdirmesi için Filistin lideri Yaser Arafat'ın üzerindeki baskının artırılmasını ve Arafat'a bağlı Tanzim ile Güç-17'nin ABD tarafından terörist örgüt ilan edilmesini de istedi.
PERES, AŞAMALI ATEŞKES PEŞİNDE
Dışişleri Bakanı Şimon Peres ise kurtarılmış barış bölgeleri yaratarak aşamalı olarak ateşkesi sağlama planını uygulayabilmek için çalışıyor. Peres'in, Filistinlilerin ekonomik koşullarını iyileştirmeyi de amaçlayan planına Filistin Yönetimi'nin gerçek tepkisinin ne olduğu ise açık değil.
Filistin Enformasyon Bakanı Yaser Abdrabbo, Peres'in girişimini anlamsız olarak nitelendirerek, Peres'i ''Şaron'un uşağı olmak''la suçladı. Güç 17'nin liderlerinden Muhammed Dama, ''Peres, Şaron'dan daha tehlikeli, çünkü barış maskesi takıyor'' dedi. Diğer Filistinli yetkililer de Peres'in planını bir tuzak olarak niteleyerek, İsrail Doğu Evi'nden çekilmedikçe görüşme olmayacağını belirttiler.
Peres'in yakın çevresine göre ise bunlar sadece perde önündeki açıklamalar ve Filistin tarafı görüşmelere istekli. Peres, Doğu Avrupagezisi dönüşünde gelecek hafta Arafat ile görüşecek. Ancak basında çıkan bazı haberlere göre, bu konuda bir kesinlik yok ve Peres, Almanya Dışişleri Bakanı Joscha Fischer aracılığıyla Arafat'ı görüşmeye ikna etmeye çalışıyor.
BARAK YENİ AYRIM PLANI İLE YİNE SAHNEDE
Eski başbakan Ehud Barak da ağır seçim yenilgisinden sonra ilk kez dün akşam yaptığı siyasi konuşmayla politikaya geri dönebileceğini imaetti ve yeni ''ayrım planını'' açıkladı. Son dönemde, Filistinlilerle tek taraflı ayrımın tek çözüm olduğunu tekrarlamaya başlayan politikacıların sayısının artması üzerine Barak ''planın babası benim'' dedi.
İlk kez 1968'de İsrail'in gündemine gelen ayrım planını Barak da başbakanlığı döneminde savunmuştu. Plan, iki tarafın birarada yaşamasının mümkün olmadığını, bir anlaşma da mümkün olamadığı için İsrail'in tek taraflı olarak geçici sınırlarla fiziki ayrıma gitmesini öngörüyor.
Barak, ''Ayrım olmazsa Yahudi, siyonist ve demokratik bir ülke olarak kalamayız. Bosna ve Belfast'a ya da Güney Afrika tipi bir ırkçı rejime döneriz'' dedi.
Peres'i, Arafat ile görüşme peşinde olduğu için sert bir şekilde eleştiren ve ''Arafat'ı izole etmeliyiz. Görüşmek hata'' diyen Barak'ın geliştirilmiş ayrım planı şöyle: ''Filistinlilerle her konuda ayrım 4 yıl içinde gerçekleşecek. İsrail, Batı Şeria ve Gazze'deki bazı Yahudi yerleşim merkezlerinden aşamalı olarak çekilecek. Yeşil Hat ile İsrail arasına 900 kilometrelik bir elektrikli örgü dikilecek. Kudüs de tel örgü ile kuşatılacak, sadece Haremüşşerif'e ulaşımı sağlamak için bir geçit oluşturulacak.''
MISIR VE ALMANYA'NIN GİZLİ PLANI
Bu arada, İsrail'e uluslararası gözlemci gücü gönderilmesi konusundaki tutumunu süpriz bir şekilde yumuşatan Mısır'ın, Almanya ile gizli bir plan hazırladığı ve bunu Washington'a da sunduğu haber veriliyor. Bölgede bulunan Almanya Dışişleri Bakanı Fischer'in bu planı taraflara ileteceği belirtiliyor. İsrail basınına sızan bilgilere göre, plan, Mısır'a barış sürecinde başat bir rol verilmesini, bölgeyeuluslararası gözlemciler yerine muhtemelen Türkiye'den bir grup gözlemci gönderilmesini, AB'nin Filistin Yönetimi'ne çok büyük miktarlarda mali yardım yapmasını öngörüyor. Peres'in kendi planı ile bu planı koordine etmeye çalıştığı belirtiliyor.
