Bayındırlık ve İskan Bakanlığı'nca kamu binaları, benzin istasyonları ve patlayıcı madde depolarına takılması zorunlu kılınan "radyoaktif" kaynaklı paratonerler, çevre ve halk sağlığı açısından risk taşıyor.

Türkiye Atom Enerjisi Kurumu (TAEK) 2 hafta önce yayınladığı bir genelgeyle, bu duruma dikkat çekerek, ''radyoaktif'' kaynaklı paratonerlerin kaldırılmasını istedi. Genelgede, yenilerinin kurulmasına izin verilmeyeceği de vurgulandı.

TAEK Başkanvekili Dr. Erdener Birol, sayıları son yıllarda hızla artan ''radyoaktif'' kaynaklı paratonerlerden Türkiye genelinde 15 bin, İstanbul'da da 3 bin tane kurulu olduğunu söyledi.

Bu paratonerlerin alternatifinin bulunduğuna işaret eden Dr. Birol, bu konuda hazırladıkları 30 Temmuz 2001 tarihli genelgenin, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı'nın da aralarında bulunda ilgili kurum ve kuruluşlara iletildiğini, bakanlıktan mevzuattaki gerekli düzenlemenin yapılmasını da istediklerini söyledi.

Çekmece Nükleer Araştırma ve Eğitim Merkezi Müdürü Yaşar Özal da,hiçbir radyoaktif maddenin başıboş ortalıkta dolaşmaması gerektiğini belirterek, radyasyonun her dozunun belli bir risk taşıdığını belirtti.

Özal, ''Radyasyonla bilinçsiz şekilde muhatap olunması durumunda vücutta bir takım komplikasyonlar meydana gelir. Bu da lösemi gibi pekçok hastalığa neden olabilir'' dedi.

BAKANLIK: PARATONER ZORUNLU

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı yetkilileri de, ''Elektrik Tesisatı Genel Teknik Şartnamesi''ne göre, radyoaktif kaynaklı paratoner kurulmasının zorunlu olduğuna dikkat çekerek, TAEK'in genelgesinin ellerine ulaştığını, bu konuda gerekli çalışmalara başlandığını belirttiler.

Bu paratonerlerin tüm kamu binalarının yanı sıra, benzin istasyonları ile patlayıcı madde depolarına da kurulmasının zorunlu olduğunu kaydeden yetkililer, özel binalarda ise böyle bir zorunluluğun bulunmadığına dikkat çektiler.

TAEK'TEN ‘SÖKÜLSÜN’ GENELGESİ

TAEK'in 30 Temmuz 2001 tarihli genelgesinde, halen kullanılan '(226) Ra' radyoaktif kaynaklı paratonerlerin üretici firmalar tarafından sökülmesi ve Çekmece Nükleer Araştırma ve Eğitim Merkezi Müdürlüğü'ne teslim etmesi istendi. Genelgede, ayrıca şunlar kaydedildi:

''Ülkemizde montajı yapılmış ve halen kullanılmakta olan '(226) Ra' radyoaktif kaynaklı paratonerlerin, deprem, yangın, sel felaketi, şiddetli rüzgar vb., doğal afetlerden dolayı düşmesi, kaybolması, çalınması, uzun yıllar kullanılmasıyla, kullanıcıların değişmesi, bilgisi olmayan insanların ellerine kolayca geçebilmesi gibi nedenler ile halk sağlığı, özellikle gelecek nesiller üzerinde oluşturabileceğipotansiyel tehlikeler gözönüne alınarak, üretimi durdurulmuş olup, bundan sonra montajına ve kullanımına izin verilmeyecektir.'' (aa)