Otomobil satışlarına ‘ya işimi kaybedersem’ darbesi Ufuk SANDIK
Hyundai Assan Genel Müdürü Selim Arseven, ‘‘Sektörümüzde cazip otomobil satış kampanyaları var. Ancak, yine de kimse borçlanmak istemiyor. Bu durum, krizin yarattığı ‘ya işimi kaybedersem' korkusundan kaynaklanıyor’’ dedi.
Hyundai Assan Genel Müdürü Selim Arseven, ekonomideki belirsizliğin otomobil satışlarını olumsuz etkilediğini söyledi. Otomotiv firmalarının düzenlediği cazip satış kampanyalarına rağmen, kimsenin borçlanmak istemediğini belirten Arseven, ‘‘Herkes gelecekte işimi kaybederim, borcumu nasıl öderim diye düşünüyor’’ dedi. Otomotiv sektörünün canlanabilmesi için belirsizliğin ortadan kalkması gerektiğini belirten Arseven, insanların önlerini görmek istediklerine dikkat çekti. Arseven, sektörün içinde bulunduğu kriz ve Hyundai’nin hedefleriyle ilgili sorularımızı şöyle yanıtladı:
Otomobil talebi yaz aylarındaki beklentiye ve cazip kampanyalara rağmen niye canlanmadı?
- Geçmiş yıllarda yüzde 7'ler gibi yüksek kredi faizleriyle otomobil satın alanlar vardı. Şimdi faizler yüzde 6'ların altında. Ancak kimse kredi kullanmaya yanaşmıyor. Belirsizlik nedeniyle, herkes işimi kaybederim diye düşünüyor. Şu anda fiyatlar çok uygun. 10 bin dolarlık otomobiller, piyasada 6 bin 6 bin 500 dolara satılıyor. İleride bu fiyatlarla otomobil satın almak mümkün olmayabilir.
Yüzde 3 küçülen ekonomi içinde, otomobil sektöründeki daralma ne olur?
- Kasım ve Şubat aylarında yaşanan iki kriz sonrasında otomobil pazarında önemli bir küçülme oldu. İlk beş ayda otomobil üretimi yüzde 26 küçülerek, 81 bin adete geriledi. Bu geçen yıl aynı dönemde 110 bin adetti. Bu dönemde 68 bin adet oto ihracatı gerçekleşti. Üretimin yüzde 85'i ihraç edildi. İhracat çıkartılıp bakılırsa küçülmenin yüzde 82'leri bulduğu görülür. Ancak dış pazarlarda rekabetçi olabilmek için iç pazarda da güçlü olmak lazım. Aksi taktirde ihracattaki başarı uzun ömürlü olmaz. Bu yıl ekonomide yüzde 3'lük bir küçülme bekliyoruz. Küçülen bir ekonomin, otomobil pazarına yansımasını yıl sonunda göreceğiz. Bizim tahminimiz, yıl sonunda 200 bin binek otomobil, 60-70 bin adet ise ticari araç satılacak. Diğer taraftan baktığımızda potansiyel otomobil talebi çok büyük 1000 kişiye düşen otomobil sayısı Türkiye'de 70 adet. Avrupa'da bu oran 450, Romanya'da 120, Bulgaristan'da ise 200. 1000 kişiye düşen otomobil sayısında Gayri Safi Milli Hasılası bize yakın ülkeler olan Romanya ve Bulgaristan seviyesine gelebilmemiz için yılda 800 bin adet otomobil satılması gerekli.
Hyundai, ilk kez geçtiğimiz günlerde ihracat yapmaya başladı. İhracatla ilgili çalışmalarınızdan söz eder misiniz?
İhracata yönelik çalışmalarımız var. Rusya'ya yıl sonuna kadar 3 bin adet otomobil ihraç edeceğiz. 2002 yılında ise bu rakamı 3-4 kata çıkarmayı hedefliyoruz. Avrupa ülkelerine sistemli bir şekilde ihracat yapmayı hedefliyoruz. Hyundai'nin Avrupa'daki tek fabrikası Türkiye'de bulunuyor. Bu bizim için büyük avantaj. Güney Kore'den Avrupa'ya yapılan ihraç ürünlerinde yüzde 10 gümrük uygulanıyor. Türkiye'den yapılan ihracatta ise bu gümrük yok. Bunun dışında ihracat amaçlı yeni bir modelin Türkiye'de üretimiyle ilgili bir çalışmamız var. Bu yıl sonuna kadar bu konu netleşecek. Yabancı ortağımız Hyundai Motor Company, kriz döneminde bize büyük destek verdi. Bu bizim için büyük bir güç oldu.
Gelirine göre oto satın alma dönemi
Hyundai, içinde bulunduğumuz krizden nasıl etkilendi?
İlk beş ayda pazar payımız yüzde 2 artarak yüzde 7'ye çıktı. Bu yıl 18 bin 500 adet araç satmayı düşünüyoruz. Geçen yıl satışlarımız 38 bin adet seviyesindeydi. Pazar küçülmesine rağmen bizim payımızın yükselmesi bir parçada olsa bizi teselli ediyor. Kendimizi şanslı görüyorum. Hyundai, Türk insanının gelirine uygun otomobiller pazarlıyor. İleride satışlarımızın daha iyi olacağını düşünüyoruz. Geçmiş yıllarda insanlar, gelirlerinin üzerindeki otomobillere yöneldiler. Bu krizi yaşadıktan sonra, gelirlerine uygun otomobillere yönelecekler. Daha ekonomik düşünecekler. Bu anlamda krizin önemli bir faydası oldu.
Eski otoları hurdaya çıkarın
Talebin canlanması için önerileriniz neler?
- Eskimiş otoların hurdaya çıkarılması suretiyle yeni otomobil alımına teşvik getirilmesi lazım. Ekonomik ömrünü tamamlamış çevreyi kirleten otolar hurdaya ayrılarak, teşvik sistemi getirilirse otomobil satışlarında bir canlanma görülür. Buna benzer uygulamalar Avrupa'da yapılıyor. Ayrıca vergi konusunda bir düzenleme bekliyoruz. Oldukça yüksek olan vergi oranları düşürülsün.
