8 Temmuz 2000
Cumartesi
 Ana Sayfa
 Haber İndeksi
 Türkiye
 Ekonomi
 Dünya
 Spor
 Yaşam
 Dizi
 Yazarlar
 Hürriyet Ege
 Hürriyet Akdeniz
 Kelebek
 İnsan Kaynakları
 
 Piyasanet
 Teknonet
 Astronet
 Eğlence
 Şehir Rehberi
 Hava Durumu
 Televizyon
 Bulmaca
 Seri İlanlar
 
 Üniversite Rehberi
 
 Agora'da Bugün
 Türk Basın Özetleri
 Dış Basın Özetleri
 
 İnternet Media Kit
 E-mail

Amerika'nın çuvallaması Rusları sevindirdi

NEDEN FÜZE SAVUNMA SİSTEMİ?
Amerika, Kuzey Kore, İran ve Irak tarafından geliştirilen füzelere hedef olmaktan korkuyor. ABD Savunma Bakanlığı Pentagon, füze savunma sistemiyle Amerika anakarasını füzelere karşı korumak istiyor.

NEDEN KARŞI ÇIKIYORLAR?
Rusya ve Çin, füze savunma sisteminin 1972 yılında imzalanan uluslararası Anti-Balistik Füze antlaşmasına fiilen son vereceği gerekçesiyle karşı çıkıyor. Sözkonusu anlaşma, Amerika ile eski Sovyetler Birliği'nin, balistik füzelere karşı savunma geliştirmemesinin karşılıklı dengeyi sağlayacağını öngörüyor. Buna göre, her iki ülke de bir füze saldırısı olduğunda yok olacağını bilecek ve bu yüzden de birbirlerine karşı saldırıya geçmeyecek. Amerika'nın geliştireceği füze savunma sistemi ise, füze savaşında Amerika'ya özel bir üstünlük sağlayacak ve bu dengeyi ortadan kaldıracak. Amerika ise, bu teze, geliştirecekleri füze savunma sisteminin füze saldırılarını engellemeye tam olarak yetmeyeceğini iddia ederek, Çin ve Rusya'ya yanıt veriyor. ABD'nin Batı Avrupalı, Fransa, Almanya gibi NATO üyesi "dostları" ise füze savunma sisteminin daha fazla silahlanma eğilimi yaratmasından endişe ediyor.

DENEME NEREDE VE NASIL YAPILDI?
Deneme, Pasifik'te yapıldı. Amerikan Hava Kuvvetleri, uçak pilotlarını ve gemi kaptanlarını uyararak, denemenin yapıldığı bölgeden uzak durmaları gerektiğini duyurdu. Ancak duyuruya kulak asmayan Greenpeace'in anti-nükleer'den sorumlu ekibi, füze savunma denemelerinin yapıldığı "tehlikeli nokta" olarak adlandırılan bölgeye bir gemiyle 23 protestocusunu gönderdiğini açıkladı.

PROJE BEDELİ 60 MİLYAR DOLAR
Son yapılan başarısız denemenin Amerika'ya maliyeti, 100 milyon dolar. Projenin tümünün başarıyla hayata geçirilmesinin toplam maliyeti ise, 60 milyar dolar olarak öngürülüyor. Füze Savunma Sistemi'nin hayata geçirilmesi için öngörülen süre ise, 20 yıl.

SİLAHSIZLANMA TARİHÇESİ
Ekim 1963: Kısmi nükleer deneme yasağı anlaşması imzalandı. SSCB, ABD ve Britanya, atmosfer dışı, atmosfer içi ve su içinde nükleer deneme yapmayı yasakladı. Yeraltı nükleer denemeleri serbest kaldı.
Kasım 1969: SSCB ile ABD, `Stratejik Silahların Sınırlandırılması Müzakereleri"ni (SALT)` başlattı.
Mart 1970: Nükleer Silahların Yayılımını Önleme Antlaşması yürürlüğe girdi.
1972: Anti Balistik Füze Antlaşması, ABD ile SSCB arasında imzalandı. Antlaşma, ulusal savunma için ülke çapında füze ağı kurulmasını yasaklıyordu.
Haziran 1979: SSCB ile ABD, Viyana`da SALT-2 Antlaşması`nı imzaladı; saldırı amaçlı nükleer silahlar sınırlandırıldı. Amerikan Kongre'si anlaşmayı hemen onayladı; o yıl Ruslar Afganistan`ı işgal ettikleri için SALT-2, kabul görmedi.
Haziran 1982: Süper güçler arasında, uzun menzilli nükleer silahların sınırlandırılması müzakereleri Cenevre`de başladı.
Temmuz 1991: Gorbaçov ile George Bush, tarafların stratejik silahlarının üçte bir oranında yok edilmesini öngören START-1 Antlaşması`nı imzaladılar.
Ekim 1991: Gorbaçov, nükleer denemelerin askıya aldıklarını ilan etti. Fransa, bu çağrıya anında yanıt verdi. 1992 yılında ise Amerika nükleer denemeleri askıya aldı.
Ocak 1993: Bu kez de Boris Yeltsin, George Bush ile START-2`yi imzaladı. Antlaşma, Rusya ile ABD`nin nükleer silahlarının üçte ikisinin kullanım dışı bırakılmasını hedefliyordu. ABD Senatosu anlaşmayı 1996`da onayladı; Rus parlamentosu ise konuyu göndemine bile almadı.
Şubat 1994: ABD ile Rusya, nükleer silahları birbirlerine karşı hedeflendirmeme kararı aldı.
11 Mayıs 1995: Dünya devletleri, 25 yıllık geçmişi bulunan Nükleer Silahların Yayılımını Önleme Antlaşması`nı sürekli kılma kararı aldı.
DENİZ TAŞKIN / İnternet Servisi - İtirazlara rağmen, Amerika, füze savunma sistemi denemesi yaptı; başarısız oldu. Rusya, Pentagon'un "başarısız olduk" açıklamasından sonra umutlu. Rus Dışişleri Bakanlığı'ndan üst düzey bir yetkili Itar-Tass'a açıklama yaptı: "Bakarsınız Amerika Başkanı Bill Clinton, projeyi iptal eder, ümidimiz bu."

Füze denemesi Ruslar, füze savunma sistemi denemelerinde ısrar eden Washinghton'ın 1972 Anti Balistik Füze Anlaşması'nı ihlal ettiğini iddia ediyor ve bu teknolojinin dünya ülkeleri arasında dengesizliğe yol açmasından korkuyor.

Füze Savunma Sistemi'yle ilgili denemelerin devam edip etmemesi kararı, başarısızlık sonrasında, Clinton tarafından gözden geçirilecek. Rus Devlet Başkanı Vladimir Putin ise yaptığı açıklamada, Clinton'ın vereceği son kararda Moskova'ya danışması gerektiğini, aksi takdirde Amerika ile olan tüm antlaşmalarını iptal edeceklerini söyledi.

İlk füze savunma denemesi geçtiğimiz yıl Ekim ayında yapılmış ve başarıyla sonuçlanmıştı. İkinci deneme bu yılın başında yapıldı; o deneme de bugün yapılan 3.'cüsü gibi başarısız oldu.

GREENPEACE'ÇİLER GÖZALTINDA

Bugünkü başarısız füze denemesini protesto eden 8 Greenpeace eylemcisi gözaltına alındı. Konuyla ilgili olarak Greenpeace Türkiye'den şu yazılı açıklama yapıldı:

"Füze, iki saat 17 dakikalık bir gecikmeden sonra, Kaliforniya'da Santa Barbara'nın kuzeyin Vandenberg Hava Kuvvetleri Üssü'nden Cuma günü (Türkiye saati ile Cumartesi sabahı 05:18'de) ateşlenmiştir. O sırada Greenpeace gönüllüleri Vandenberg üssü içindeydiler.

Greenpeace bu denemeye karşı füzenin ateşlenmesine kadar olan birkaç gün içinde bir dizi uluslararası eşgüdümle gerçekleştirilmiş etkinlik yapmıştır. Gönüllüler, hem Vandenberg'deki füze atış sahasına, hem de Marshall Adaları'ndaki Kwajaleyn Mercanadaları'nın bir parçası olan Meck Adası'ndaki avcı füzesi atış alanlarına girmiş; Greenpeace gemisi Arctic Sunrise ise Kaliforniya açıklarında, deneme nedeniyle tehlikeli bölge ilan edilen sulara girmiştir.

Üçü Çarşamba günü, dördü Perşembe gecesi Vandenberg Üssü'ne yaya olarak girmeyi başaran toplam yedi Greenpeace gönüllüsü, Minuteman II füzesinin atış rapmasına ulaşmış, en sonunda füzenin ateşlenmesine dakikalar kala gözaltına alınmışlardır. Yasak bölgeye girme suçuyla gözaltına alınan eylemciler daha sonra serbest bırakılmışlardır.

Bu sırada, MV Arctic Sunrise gemisindeki mürettebat bir NOTAM (Notice to Mariners = Denizcilere Duyuru) ile belirlenmiş ve Minuteman II füzesinin bir numaralı parçasının düşmesi beklenen 5 tehlike bölgesinden birine girerek dört şişme botla bu bölgeye dağılmıştır. Geminin bulunduğu bölgenin kesin koordinatları, füzenin ateşlenme saatinden birkaç saat önce Vandenber'e bildirildiği halde, füze yine de ateşlenmiştir. Kaptan ile Hava Üssü arasındaki görüşmeler, ateşlemeye dakikalar kala halen sürüyordu. 55 metrelik, Hollanda bandıralı Arctis Sunrise gemisinde bulunan 23 Greenpeace gönüllüsünün geldikleri ülkeler şunlardır: ABD, Rusya, Fransa, Kanada, Almanya, Hollanda, Hindistan, Avustralya, Yeni Zellanda, Arjantin, Meksika, Ingiltere, İtalya, Cook Adaları ve Türkiye.

Üçüncü bir grup çevre eylemcisi ise Marshall Adaları'ndaki Kwajalein Mercanadaları'nın bir parçası olan Meck Adası'ndan ateşlenen avcı füzesinin bulunduğu sahada yasak bölgeye gimek suçuyla gözaltına alındı. Dünyanın dörtbir yanındaki Greenpeace gönüllüleri de Çin, Rusya ve Kanada başta olmak üzere bir dizi protesto gerçekleştirdi.

Vandenberg Üssü'nün ön girişi dışında ise Greenpeace, halka ve basına konuyla ilşkili bilgi veren silahsızlanma uzmanları ile birlikte "nöbette"ydi. Greenpeace'in dünyanındört bir yanından insanların Başkan Clinton'a Yıldız Savaşları programını durduması için mesajlar yollamaları için özel bir web sitesi açtı:

www.stopstarwars.org

Bu siteye girerek fotoğraflar ve ingilizce bilgiye ulaşabilirsiniz."

Copyright 2000   Hurriyetim