‘‘Bu kıyafetle and içmemi engelleyecek bir içtüzük maddesi mevcut değildir’’ diyen türbanlı vekil Merve Kavakçı'yı Atatürk imzalı kararname yalanladı. 1926 tarihli bu emir, TBMM dahil tüm kamu kurumlarında ‘‘baş açık olacak’’ diyerek kılık kıyafeti düzenliyor

Merve Kavakçı'yı türbanla Meclis'e sokmaya çalışan FP'lilerin, Atatürk'ün emrini çiğnedikleri ortaya çıktı. Ata'nın 1926 yılında kendi imzasıyla yayımladığı kararnamede, TBMM dahil, tüm kamu kurum ve kuruluşlarında ‘‘Baş açık olacak’’ talimatı veriliyor.

Devlet memurlarının kılık kıyafetleri konusunda düzenlenen ve Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin kurucusu Atatürk'ün imzasıyla Resmi Gazete'nin 5 Eylül 1926 tarih 168 sayılı baskısında yayımlanarak yürürlüğe giren mevzuat, ‘Bilumum Devlet Memurlarının Kıyafetleri Hakkında Kararname’ adını taşıyor. Kararname, ‘Ordu ve donanma mensupları ile ilmiye sınıfı mensupları ve hakimler gibi kıyafetleri devletçe özel kıyafet tayin edilmiş bulunanların’ dışındaki ‘bütün devlet memurları’nın kıyafetlerini düzenliyor.

MECLİS'E GİRMESİ BİLE YASAK

Atatürk'ün ‘Binalar dahilinde başı açık bulunmak kaidedir’ uyarısında bulunduğu kararnameye göre, Kavakçı'nın, Meclis koridorlarında dolaşmasına bile izin verilmemesi gerekiyor.

Kararnamede, devlet memurlarının giyim-kuşamları için ‘Dünya üzerindeki medeni ulusların ortak ve umumi kıyafetleriyle aynı olacak’ deniliyor. Medeni ulusların kıyafeti için ‘Yani, gündüz ve gecenin muhtelif vaziyetlerine ve resmi merasime göre giyilmek üzere muhtelif elbiseler ve şapkalardır’ tanımı yapılıyor.

Kararnamedeki, ‘Devlet memurlarının kıyafetleri, bilumum sınıf ve halk tarafından aynen ve hali mesailerine mutabık kabul olunabilir’ hükmü ile her meslek grubundakilerin bu esasa uyması gerektiği bildirilyor. Atütürk, halkın da ‘çağdaş görünüm’ içinde olmasını isterken, milleti temsil eden milletvekilerine de bu esasa uyma zorunluluğu getiriyor.

Bu arada, kronolojik açıdan bakıldığında, özellikle bazı alanlarda dini kisvelerin giyilemeyeceği, kapalı yerlerde belirli kıyafetlerde bulunmak gerektiği hükmüyle başlatılan türban yasağının 1920'li yıllardan bu yana uygulandığı ortaya çıktı.

YASAK 1925'TE BAŞLIYOR

1925'te ‘yasa’ düzeyinde ‘Şapka İktisası Hakkında Kanun’ ile başlayıp, 1990'ların başına kadar süren ve halen yürürlükte bulunan düzenlemelere ek, idari yargı, Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Komisyonu kararlarına göre de kamu kurum ve kuruluşları ile eğitim kurumlarında başı kapalı bulunmak suç.

Ata'nın imzaladığı kararname

Bilumum Devlet Memurlarının Kıyafetleri Hakkında Kararname Kararname No: 2413

1- Ordu ve donanma mensuplarıyla ilmiye sınıfına mensup olanlardan ve hükkam gibi kıyafetleri devletçe sureti mahsusade tayin edilmiş bulunanlardan maada bilumum devlet memurlarının kıyafetleri, dünya yüzündeki medeni milletlerin müşterek ve umumi kıyafetlerinin aynıdır. Yani gündüz ve gecenin muhtelif vaziyetlerine ve resmi merasime göre giyilmek üzere muhtelif elbiseler ve şapkalardır.

2- Binalar dahilinde başı açık bulunmak kaidedir. Selam teatisi baş işareti ile olur.

3- Binalar haricinde selam teatisi şapka ile olur.

4- Alelumum halk ordu ve donanma ile ilmiye sınıfına mensup ve hükkam için olduğu gibi kanunu mahsus ile tayin edilmiş elbiseleri giyemezler., fakat devlet memurlarının kıyafetleri bilumum sınıf ve halk tarafından aynen veya hali mesailerine mutabık kabul olunabilir.

Neşri: 5 Eylül 1341, Resmi Gazete No:168

Tasvibi mutazamının vekili kararnamesi No:2413